ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ


ਰਿਜਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਨਵੀਂ ਮਾਨਿਟਰੀ ਪਾਲਿਸੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਵਰਨਰ ਸ਼ਕਤੀਕਾਂਤ ਦਾਸ ਨੇ ਜੋ ਕੁੱਝ ਕਿਹਾ ਉਸਦਾ ਮੂਲ ਤੱਥ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਸਭਤੋਂ ਬੁਰਾ ਦੌਰ ਪਿੱਛੇ ਛੁੱਟ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ| ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤੀਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ 23.9 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਚੀਜਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਿਹਤਰੀ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ ਹੋਵੇਗੀ| ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਖ ਰਹੀ ਰਿਕਵਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਿਜਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਉਮੀਦ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ ਕਿ ਜਨਵਰੀ-ਮਾਰਚ ਤੀਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੂਰੇ ਵਿੱਤ ਸਾਲ ਲਈ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ 9.5 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ|
ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ 9.6 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੈ| ਜਿੰਨੀ ਬੁਰੀ ਹਾਲਤ ਇਕਾਨਮੀ ਦੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਚੰਗੀ ਹੀ ਕਹੀ ਜਾਵੇਗੀ| ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਭਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪੜਾਅ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਤਿਓਹਾਰੀ ਸੀਜਨ ਹੈ| ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਨਰਾਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੱਕ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਇਕਾਨਮੀ ਦੀ ਰੁੱਕੀ ਹੋਈ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਧੱਕਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਹ ਸਟਾਰਟ ਹੋ ਕੇ ਫਰਾਟੇ ਭਰਨ ਲੱਗ  ਜਾਵੇ| ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਓਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਦੇ ਜਿਸ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਅਜੇ ਬਚੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਘੱਟ ਸੈਲਰੀ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪੇ-ਰੋਲ ਉੱਤੇ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਦੁਆ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਨ|  
ਆਰਬੀਆਈ ਸਰਵੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰੰਟ ਸਿਚੁਏਸ਼ਨ ਇੰਡੈਕਸ (ਸੀਐਸਆਈ), ਜੋ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ 53.8 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਘੱਟ ਕੇ 49.9 ਹੋ ਗਿਆ| ਇਸ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁਣੇ ਦਾ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਡੇਟਾ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ| ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਲਾਕਡਾਉਨ ਹੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਖਰਚੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ ਰਹੇ ਹਨ| ਲੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਡਰ ਦੇ ਚਲਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੁੰਘੜਿਆ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗਾ| ਇਸਦੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜਰਵ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ| ਕੁੱਝ ਮਾਹਿਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਲੈਪਸ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਜਿਹੇ ਕੂਪਨ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤਿਓਹਾਰੀ ਸੀਜਨ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਾਰੀ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲੇ| ਮਿਸਾਲ ਲਈ, 10,  20 ਅਤੇ 50 ਹਜਾਰ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਡਿਜੀਟਲ ਕੂਪਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ 31 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਖਰੀਦਾਰੀ ਕਰਣ ਤੇ 12, 25 ਅਤੇ 60 ਹਜਾਰ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦੇ ਜਾ ਸਕਣ| ਅਜਿਹੇ ਦੂਜੇ ਉਪਾਅ ਵੀ ਸੋਚੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ| ਹੁਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਸਲਾਮਤ ਰਹਿਣ| ਇਹ ਸੀਜਨ ਜੇਕਰ ਸੁੱਕਾ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਛਾਂਟੀ ਦਾ ਚਲਨ ਚੱਲ ਪਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਚਲ ਕੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾਵੇਗਾ|
ਨਵੀਨ ਕੁਮਾਰ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *