ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੁਖਾਲਾ ਕਰੇ ਵਿਗਿਆਨ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਨ| ਇੰਫਾਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 105ਵੀਂ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਸੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਦੀ ਅਵਧਾਰਣਾ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ| ਇਸਨੂੰ ਹੁਣ ਰਿਸਰਚ ਫਾਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਮਤਲਬ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਖੋਜ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਜਨਕਲਿਆਣ ਹੈ| ਅੱਜ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਪਣੀ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਵੇ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇ| ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਮੀਦ ਬੱਝਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਧ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਰਗਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਲਿਆਵੇਗੀ| ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜਾਈ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੁਧਾਰੇਗੀ| ਅੱਜ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਦਾਹਰਣ ਚੀਨ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਨੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਣਵੱਤਾਪੂਰਣ ਸਿੱਖਿਆ ਉਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਸ਼ੋਧ ਅਤੇ ਖੋਜ ਤੇ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ| ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਸਕੂਲੀ ਪੱਧਰ ਉਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜਾਈ ਦਾ ਹਾਲ ਬਹੁਤਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ| 1964-65 ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਕੋਠਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜਮਾਤ ਦਸ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਿਸਾਬ ਲਾਜ਼ਮੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪੜਨਗੇ| ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਸ – ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰੰਤੂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਉਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ| ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀਆਂ ਕੁੱਝ ਬਿਹਤਰ ਹਨ ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਵੱਧ ਬੁਰਾ ਹੈ| ਵਿਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਉਥੇ ਸਿਰਫ ਖਾਨਾਪੂਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਅਨੇਕ ਆਈਆਈਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਟੈਕਨਾਲਜੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਠੀਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣ ਸਕੇ| ਪਰੰਤੂ ਅੱਜ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਹ ਸੰਸਥਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਸਸਤੇ ਪ੍ਰਫੈਸ਼ਨਲ ਸਪਲਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਈਏਐਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਰੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭਰ ਯੋਗਦਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ | ਸ਼ੋਧ ਲਈ ਬਣੇ ਇਹਨਾਂ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਪਿਛੜਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਕਦੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਧ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਨੌਂ ਫੀਸਦ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਘੱਟ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 2.3 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ| ਸ਼ੋਧ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ| ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁੱਝ ਠੋਸ ਉਪਾਅ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ| ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਤੇ ਤੱਕ ਇੰਫਰਾਸਟਰਕਚਰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦੀਆਂ ਆਕਰਸ਼ਕ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕੇ|
ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *