ਐਪਸ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਅਤੇ ਐਪਲ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਨਵੀਂ ਚੁਣੌਤੀ

ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਗੂਗਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਲੇ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਪੇਟੀਐਮ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੂਗਲ ਨੇ ਫੂਡ ਡਿਲਵਰੀ ਐਪ ਜੋਮਾਟੋ ਅਤੇ ਸਵਿਗੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜੇ ਸਲ| ਉੱਥੇ ਹੀ ਐਪਲ ਇਸ ਸਾਲ ਚਾਰ ਹਜਾਰ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਐਪਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਬਣਾ ਕੇ ਹਟਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ| ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਟਅਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਐਪਸ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਅਤੇ ਐਪਲ ਦੇ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਤੋਂ               ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ| 
ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਪਲੇ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਐਪਲ ਐਪ ਸਟੋਰ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਹਨ| ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਨਣ ਵਾਲੇ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਪਸ ਮੁਫਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਕਦੇ ਵੀ ਹਨ| ਜਿਵੇਂ ਫੇਸਬੁਕ ਅਤੇ ਵਟਸਐਪ ਫਰੀ ਹਨ, ਪਰ ਗੇਮਿੰਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਐਡੀਟਿੰਗ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਜਾਰਾਂ ਐਪਸ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕ ਪੈਸੇ ਦੇਕੇ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ|  ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 338 ਖਰਬ ਰੁਪਏ  (461. 7 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ)  ਦੇ ਐਪਸ ਖਰੀਦੇ ਹਨ| 2021 ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ 507 ਖਰਬ ਰੁਪਏ (693 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ)  ਦੇ ਐਪਸ ਵਿਕਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ 2023 ਤੱਕ ਇਸਦੇ 685 ਖਰਬ ਰੁਪਏ (935 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ)  ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ  ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ| 
ਗੂਗਲ ਅਤੇ ਐਪਲ ਉੱਤੇ ਇਸ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ  ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ| ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਅੰਦਾਜਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਸੈਂਸਰ ਟਾਵਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਤੱਕ ਇਕੱਲੇ ਐਪਲ ਆਪਣੇ ਸਟੋਰ ਤੋਂ 19 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਕਮਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਗੂਗਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਲੇ ਸਟੋਰ ਤੋਂ 10.3 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਕਮਾਏ ਹਨ|  ਇੱਥੇ ਮਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ  ਦੇ ਕੋਲ ਅੰਡਰਾਇਡ ਫੋਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਐਪਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੰਡਰਾਇਡ ਐਪਸ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਾਉਨਲੋਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,   ਪਰ ਕਮਾਈ ਐਪਲ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੈਂਸਰ ਟਾਵਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਮਾਈ ਗੂਗਲ  ਦੇ ਪਲੇ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਐਪਲ  ਦੇ ਐਪ ਸਟੋਰ ਤੋਂ 36.5 ਬਿਲੀਅਨ ਐਪਸ ਵਿਕਣ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ| ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ  ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਸਾਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ  23.3 ਫੀਸਦੀ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਐਪਸ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕੀਤੇ ਹਨ| 
ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਤਕਰੀਬਨ 50 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 3 ਫੀਸਦੀ  ਦੇ ਕੋਲ ਐਪਲ  ਦੇ ਫੋਨ ਹਨ, ਬਾਕੀ ਤਕਰੀਬਨ 97 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਅੰਡਰਾਇਡ ਫੋਨ ਹਨ| ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬੇਹਿਸਾਬ ਕਮਾਈ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਗੂਗਲ ਨੇ  ਐਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਸਦੇ ਪਲੇ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਐਪ ਵਿਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਐਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਤੀ ਐਪ ਤੀਹ ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਗੂਗਲ ਦੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਪਾਵੇਗਾ|  ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਮਾਲ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਡਿਵੈਲਪਰ ਤੀਹ ਫੀਸਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਗੂਗਲ ਨੂੰ ਹੀ   ਦੇਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਕੀ ਬਚੇਗਾ? ਪਰ ਮੋਬਾਇਲ ਦੀ ਐਪਸ ਮੰਡੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰੋਜ ਹੀ ਡਿਵੈਲਪਰਸ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| 
ਪਰ ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੋਨੋਪੋਲੀ ਸਰਕਦੀ ਵਿਖਾਈ  ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ| ਕਾਰਨ ਸਾਫ ਹੈ, ਮੋਬਾਇਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਇਲ  ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਹੀ ਐਪ ਸਟੋਰ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ  ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਖਿਡਾਰੀ ਇਸ ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਅਜਮਾਉਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ| ਪੇਟੀਐਮ ਨੇ ਤਾਂ ਗੂਗਲ  ਨਾਲ ਹੋਏ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣਾ ਮਿਨੀ ਪਲੇ ਸਟੋਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਐਪ ਸਟੋਰ ਮਾਈ  ਗਾਂਵ ਡਾਟ ਇਸ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭੱਗ 1200 ਐਪਸ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ|  ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਵਿੱਚ ਖਬਰ ਆਈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣਾ  ਐਪ ਸਟੋਰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ,  ਤਾਂ ਕਿ ਸਟਾਰਟਅਪਸ ਨੂੰ ਐਪਲ ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਚੁੰਗਲ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ|  ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਵੀ  ਯਕੀਨੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਮੋਬਾਇਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਐਪ ਸਟੋਰ ਨੂੰ ਮੋਬਾਇਲ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਕੇ ਦੇਣ,  ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਗੂਗਲ ਜਾਂ ਐਪਲ  ਦੇ ਐਪ ਸਟੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ|  
ਰਾਹੁਲ ਪਾਂਡੇ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *