ਕਚਰੇ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ

ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ  ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਗਰੂਕ ਦੇਸ਼ ਸਵੀਡਨ ਹੁਣ ਇਸ ਕਦਰ ਕਚਰਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਰਿਸਾਇਕਲਿੰਗ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਰੱਖਣ  ਲਈ ਆਸਪਾਸ  ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕਚਰਾ ਆਯਾਤ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਵੀਡਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜਰਮਨੀ, ਨਾਰਵੇ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੂੜੇ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ 420 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਲਾਂਟ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਬਲਕਿ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਵੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਹਨ| ਸਵੀਡਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਇਸ ਰਿਸਾਇਕਲਿੰਗ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵੱਧਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਜਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੂੜਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪਲਾਂਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਹੈ|
ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਕਰੀਬ 78 ਪਲਾਂਟ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਜਿਨ੍ਹਾਂ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਇਹ ਪਲਾਂਟ  ਬਿਜਲੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਲੜਾਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕਚਰਾ ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦੇਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਵਿਆਪੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ  ਦੇ ਚਲਦੇ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ  ਦੇ ਕੋਲ ਇੰਨਾ ਕੂੜਾ ਪੈਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਕਚਰਾ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣ| ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੰਗਲੈਂਡ  ਵੱਲ ਕਾਤਰ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕੂੜਾ ਪਾਉਣ  ਲਈ| ਦੂਰ-ਦਰਾਜ  ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕੂੜਾ ਮੰਗਵਾਉਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਖ਼ਰਚੀਲਾ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ|
ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਕਚਰਾ ਗੱਡਣ ਤੇ ਰੋਕ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਸਵੀਡਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੂੜਾ ਦੇਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ| ਪਰ ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਹਾਲਤ ਸਵੀਡਨ ਵਰਗੀ ਹੀ ਹੋਣੀ ਹੈ| ਯੂਰਪ  ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ ਕਚਰੇ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਗੋਂ ਕਚਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਇਸ ਰੀਸਾਇਕਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਊਸ਼ਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਠੰਡ ਨਾਲ ਨਿਪਟਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ| ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਚਰੇ ਦੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਪਯੋਗਿਤਾ ਅਰਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ|
ਵਰਤਮਾਨ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਸਵੀਡਨ ਦੀਆਂ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਵੈਕਿਊਮ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਕਚਰਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਤਕਨੀਕ, ਇਕੱਠੇ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪਲਾਂਟ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਪਰਿਹਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਰਗੰਧ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ  ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ  ਦੇ ਕੰਟੇਨਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੱਧੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ| ਇੱਥੇ ਦਾ ਰੀਸਾਇਕਲਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਇੰਨਾ ਅਤਿਆਧੁਨਿਕ ਹੈ ਕਿ ਜਮਾਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਘਰੇਲੂ ਕਚਰੇ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਗੱਡਣ ਲਾਇਕ ਬਚਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਬਿਹਤਰ ਹਾਲਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਫੈਲੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ| ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਤੇ ਪੂਰਾ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਚਰਾ ਨਾ ਸੁੱਟਣ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਫਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ| ਉਹ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਮ ਆਦਮੀ  ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਉਤਾਰਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੇ ਫਿਰ ਤਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਤੇ ਇਹ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ  ਬੇਹੱਦ ਆਸਾਨ ਸੀ| ਸਵੀਡਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਇੰਧਨ ਤੇ ਭਾਰੀ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਪੈਨਲਟੀ ਲਗਾ ਕੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੱਜ ਨਤੀਜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ|
ਕਚਰੇ ਦੇ ਢੇਰ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਚਰੇ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਾਅਦੇ ਅਸੀਂ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੁਣ ਅਤੇ ਪੜ ਰਹੇ ਹੋ ਪਰ ਹੁੰਦਾ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ| ਅਸੀਂ ਵੀ ਸੋਚਦੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਉਂ ਨਾ ਅਸੀਂ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਕਚਰੇ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਬਣਾ ਲਈਏ| ਜਦੋਂ ਯੂਰਪ  ਦੇ ਦੇਸ਼ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਤਕਨੀਕ ਸੰਪੰਨ ਭਾਰਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ|  ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸਬਸਿਡੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੰਬੇ  ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ ਹਨ| ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕਚਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ – ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਕਚਰਾ-ਵਿਕਰਾਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇਂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ| ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕਮੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕਚਰੇ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਯੂਰਪ  ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਰਗਾ ਪੈਮਾਨਾ ਅਪਨਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ|  ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਤਾਮ ਝਾਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹਰ ਅਖਬਾਰ – ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਉੱਤੇ ਝਾੜੂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਸਵੀਰ ਆਉਣ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਉਹੀ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦੀ ਪੂਰੀ ਉਮੀਦ ਸੀ,  ਦੇਸ਼  ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਉੱਤੇ ‘ਸਫਾਈ ਟੈਕਸ’ ਲਦ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ| ਨੌਟੰਕੀ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਆਸ ਦੀ ਕਿਰਨ ਜਗਾਈ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀ ਸਵੱਛ ਸਵੇਰ ਵੱਲ ਮੋਹਰੀ ਹੋਣਗੇ|
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਝਾੜੂ ਚੁੱਕਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਾਦੇਖੀ ਹਰ  ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ‘ਕੁੱਝ ਬਨਣ ਦੀ ਇੱਛਾ’ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਰਕਰ ਜਬਰਨ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਕਚਰਾ ਖਿੰਡਾ – ਖਿੰਡਾ ਕੇ ਪੋਜ ਦੇਣ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁੱਝ   ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ|
ਸਤੀਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *