ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੀ ਅੱਤਵਾਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ

ਜੰਮੂ -ਕਸ਼ਮੀਰ  ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਘਾਟੀ  ਦੇ ਵੱਖਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਵੀ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਘਟਨਾ ਕਿੰਨੀ ਘਿਨਾਉਣੀ ਹੋਵੇਗੀ| ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਨੇ ਅਨੰਤਨਾਗ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ-ਜੰਮੂ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਉਤੇ ਅਮਰਨਾਥ ਤੀਰਥਯਾਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਬਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਅਜਿਹੇ ਨਿਹੱਥੇ ਲੋਕ ਸਵਾਰ ਸਨ ਜੋ  ਖਤਰਨਾਕ ਰਸਤਿਆਂ ਉਤੇ ਭਾਰੀ ਕਸ਼ਟ ਝੱਲਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਨੋਖੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਉਤੇ ਚੜਾ ਕੇ ਪਰਤੇ ਸਨ| ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਇੱਥੇ ਇਹ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਾਲਿਮ ਤਤਾਂ ਤੋਂ ਇਸਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਕੁੱਝ ਉਮੀਦ ਕਰਨਾ ਅਰਥਹੀਣ ਹੈ| ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦੋ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਨਜਰ ਅੰਦਾਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਬਸ ਚਾਲਕ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੇ ਅਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆ  ਦੇ ਮਾਣਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ|  ਕੇਂਦਰੀ ਰਿਜਰਵ ਪੁਲੀਸ ਬਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣੀ ਬਸ ਤੀਰਥਯਾਤਰਾ  ਦੇ ਕਾਰਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ|  ਮਤਲਬ ਇਸਦਾ ਪੰਜੀਕਰਣ ਨਹੀਂ ਸੀ| ਬਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੇ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ|  ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ| ਸੋਮਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਬਸ ਬਿਨਾਂ ਪੁਲੀਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਤੋਂ ਜੰਮੂ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ| ਮਤਲਬ ਬਸ ਨੇ ਸੱਤ ਵਜੇ ਸ਼ਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾ ਚਲਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ| ਇਸਦੀ ਘਾਤਕ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਈ| ਅੱਤਵਾਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀਆਂ ਅਕਸਰ ਖਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ|
ਬਹਿਰਹਾਲ ਦੂਜਾ ਪਹਿਲੂ ਇਸਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ  ਹੈ| ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਸਿਰਫ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਬੱਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਕਿ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਇਦਿਆਂ ਦੀ ਅਨਦੇਖੀ ਕੀਤੀ| ਕੀ ਇਹ ਘਟਨਾ ਇਹ ਜਾਹਿਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਕਿ ਹਿਫਾਜਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਕਾਮ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕ ਨਿਰਭੈ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰ  ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਸਕਣ? ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਉਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕਸਣ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੀ ਮਹਿਬੂਬਾ ਮੁਫਤੀ ਸਰਕਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈ ਹੈ| ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹਾਲਾਤ ਕਿਉਂ ਬਹਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣਗੇ| ਦੇਸ਼ਭਰ  ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ  ਮਸਲੇ ਉਤੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ  ਦੇ ਹਰ ਕਦਮ  ਦਾ ਪੁਰਜੋਰ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਹੁਣ ਉਹ ਨਤੀਜਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਅਖੀਰ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਕੁਚਲਣ ਅਤੇ ਸੀਮਾਪਾਰ ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਆਕਾਵਾਂ  ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ? ਐਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ  ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੇਸ਼ੱਕ ਅੱਤਵਾਦ ਨਾਲ ਨਿਪਟਨ  ਦੇ ਤੌਰ – ਤਰੀਕੇ ਬਦਲੇ ਹਨ| ਇਸਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਫੌਜ  ਦੇ ਇੱਕ ਵਾਹਨ ਵਿੱਚ ਆਤਮਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੰਨੇ ਗਏ ਪੱਥਰਬਾਜ ਨੂੰ ਦਸ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮੁਆਵਜਾ ਦੇਣ  ਦੇ ਜੰਮੂ- ਕਸ਼ਮੀਰ  ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ  ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ  ਵੱਲੋਂ ਠੁਕਰਾ ਦੇਣਾ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਅਜਿਹੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਉਦੋਂ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲਣ|  ਤੀਰਥਯਾਤਰੀਆਂ ਉਤੇ ਹੋਏ ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲੇ  ਦੇ ਮੱਦੇਨਜਰ ਫਿਲਹਾਲ ਅਜਿਹੇ ਬਦਲਾਓ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਬੱਝਦਾ, ਇਹ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਭਰਿਆ ਹੈ|
ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *