ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਸਬੰਧੀ ਟਿੱਪਣੀ ਦੇ ਮਾਇਨੇ

ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ  ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਜਸਟਿਸ ਦੀਪਕ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ|  ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਮੇਤ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਨਹਿੱਤ  ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਸਮਾਂ ਕਾਰਜ ਪਾਲਿਕਾ  ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਦਖਲ  ਦੇਣ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ| ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੈ|  ਹੁਣ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਇਹੀ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿੰਦੇ? ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਜਦੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸੀ,  ਉਦੋਂ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜੀ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਅਜਾਦੀ ਦੱਸ ਕੇ ਉਸਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ|  ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤਬਦੀਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦਲਾਂ ਦੀ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ|  ਜਸਟਿਸ ਦੀਪਕ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ| ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਸ਼ਕਤੀ  ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਹਿਜ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਇਸਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ-ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗਣਿਤ ਫਾਰਮੂਲੇ  ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ|  ਫਿਰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਸੰਵਿਧਾਨ  ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਿਲੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ  ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਕਿਹਾ –  ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਾਂ|  ਦੇਸ਼  ਦੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਇਹੀ ਧਰਮ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇ| ਮੌਕੇ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਦਾਲਤ,  ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਇਕਾ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਨਾਜਕ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਸਮਾਨ ਹਾਂ|  ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਗੱਲ ਸਾਂਭੀ ਕਿ ‘ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ  ਦੇ ਹਿੱਸਾ ਹਾਂ|’ ਪਰ ਮੁੱਦਾ ਉਠ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ|
ਉਂਜ ਇਹ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ|  ਇਹ ਨਿਰਵਿਵਾਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਜਰਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤੀ ਹੈ| ਅਕਸਰ ਉਸਦੇ ਦਖਲਅੰਦਾਜੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਰਹੇ ਹਨ ,  ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਾਂਸਦ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੀ ਜਾਂਦੀ ਦਿਖੀ ਹੈ| ਇਸ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਛਿੜੀ ਹੈ|  ਪਰ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਜਨਮਤ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ,  ਇਸ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਦਖਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ|  ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਵੀ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਸਮਸਿਆਗ੍ਰਸਤ ਦਿਖੇ|  ਬਹਿਰਹਾਲ, ਵਰਤਮਾਨ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰ ਜੇਕਰ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਸੰਤੁਲਨ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ,  ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਭਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਜਨ – ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਤੋੜਣਾ ਪਵੇਗਾ| ਵਰਨਾ, ਉਸਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਜਾਦੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਾਂਦੀਆਂ ਦਿਖਣਗੀਆਂ,  ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ  ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਬਿਆਨ  ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ|
ਅਖਿਲੇਸ਼

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *