ਕੁੜੱਤਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਸ਼ੁਲਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੈਸੇ ਨੂੰ ਤੈਸਾ ਵਾਲੀ ਨੀਤੀ ਅਪਨਾਏਗਾ| ਮਤਲਬ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਆਯਾਤ ਉਤੇ ਜਿੰਨਾ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣਗੇ, ਓਨਾ ਹੀ ਟੈਕਸ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਆਯਾਤ ਉਤੇ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ| ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਧਮਕੀ ਟਰੰਪ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ| ‘ਅਮਰੀਕਾ ਫਰਸਟ’ ਦੇ ਨਾਹਰੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਸਭਤੋਂ ਉਚਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟਰੰਪ ਇਕਲੌਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ| ਅਜਿਹੀ ਅਗਵਾਈ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਰਹੀ ਹੈ| ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਉਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ| ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਆਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ| ਇਸ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਵਾਰ ਦੇ ਖਦਸ਼ੇ ਸੱਚ ਹੁੰਦੇ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ ਹਨ| ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਚਲੇ ਗਲੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ‘ਉਲਟੇ ਬਾਂਸ ਬਰੇਲੀ ਨੂੰ’ ਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਤਹਿ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖੋ ਤਾਂ ਗਲੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਗੱਲ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਵਪਾਰ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਹੋਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਸੀ| ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਰਾਏ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗਲੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਸੰਸਾਰਿਕ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਹੀ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਵੱਖ – ਵੱਖ ਤਮਾਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਤੇਜੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ| ਪਰੰਤੂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਤਮਾਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਵਾਲੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਉਦਯੋਗਿਕ – ਵਪਾਰਕ ਇਕਾਈਆਂ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਗਈਆਂ ਜਾਂ ਬੰਦ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸਦਾ ਖਾਮਿਆਜਾ ਸਥਾਨਕ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜੋਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੁਜਗਾਰ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਣਾ ਪਿਆ| ਸੁਭਾਵਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਇਹ ਤਬਕਾ ਗਲੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਥਿਤ ਉਦਾਰ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਸਬੱਬ ਮੰਨਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਤਬਕੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਪੁਲਿਸਟ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਭਰਪੂਰ ਲਾਭ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਇਸਨੂੰ ਉਚਿਤ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਸਥਾਈ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣਦੀਆਂ| ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਪੁਲਿਸਟ ਪਾਲੀਟਿਕਸ ਦੇ ਨਾਹਰੇ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ,ਪਰੰਤੂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਧਮਕ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕਪੂਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਚਾ ਆਯਾਤ ਸ਼ੁਲਕ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਜਰੂਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਆਧਾਰਿਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮੁਰਦਨੀ ਛਾਤੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਕੀ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਸੁੰਗੜਦੀ ਚੱਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਮਤਲਬ ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੱਥ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ , ਉਲਟਾ ਸੰਸਾਰਿਕ ਮੰਦੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਵਪਾਰ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਹੋੜ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਬਲੂਟੀਓ ਦੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਹੀ ਗਲੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਕੁੱਝ ਤੋੜ ਕੱਢਿਆ ਜਾਵੇ|
ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *