ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਅਮੀਰਾਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਪਾੜਾ ਵਧਿਆ


ਚਰਚਾ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ  ਹੋਵੇ,  ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਬਰਬਾਦੀਆਂ ਵੀ ਵਕਤ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ  ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ,  ਇੱਥੋਂ  ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ| ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਆਈ ਹੈ, ਗਰੀਬ ਹੋਰ ਗਰੀਬ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਅਮੀਰ ਆਪਣੇ ਖਜਾਨੇ ਵਿੱਚ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਪੈਸਾ ਇਕਠਾ ਕਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ|  ਵਰਤਮਾਨ ਆਰਥਿਕ  ਖੇਤਰ  ਵਿੱਚ ਅਮੀਰਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਲਚਾਰੀ  ਦੇ ਵੱਧ ਚਰਚੇ ਹਨ|  ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ  ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੀ ਖਾਈ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਸੀ|  ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ  ਦੇ ਚਲਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਵਧਦਾ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਵਿਕਰਾਲ ਹੁੰਦੀ ਬੇਰੋਜਗਾਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦੇਸ਼ ਦੋ-ਚਾਰ ਸੀ| 
ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਲਾਕਡਾਉਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ  ਸੰਕਟ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਬੇਰੋਜਗਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕਟ ਸੁਰਸਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਦੀ ਖਾਈ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌੜੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ|  ਦਰਅਸਲ ਆਮਦਨੀ  ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਰਚੁਅਲ ਵਰਲਡ ਮਤਲਬ ਆਭਾਸੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸੱਚ ਰਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ| ਟੈਲੀਕਾਮ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀ  ਰਿਲਾਇੰਸ  ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ 33 ਫੀਸਦੀ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਕੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲੱਗਭੱਗ ਡੇਢ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਮਾਏ ਹਨ| ਹੁਣ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ  ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ  ਹਨ| ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪਟਰੀ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਚੁੱਕੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਰਫ਼ਤਾਰ        ਦੇਣ  ਅਤੇ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ 21 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ  ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਲਗਭਗ 300 ਅਰਬ ਡਾਲਰ  ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ| 130 ਕਰੋੜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣੇ ਕੁੱਝ ਸੁਧਾਰ  ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਤਾਂ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ,  ਪਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਟਰੀ ਉੱਤੇ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ| ਸੰਕਟ ਦੀ ਇਸ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ 439 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ|  ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ           ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬੇਵਕਤ ਹੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਬੇਰੋਜਗਾਰੀ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਵੀ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੌਂਧਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ|  ਅਮੇਜਨ  ਦੇ ਸੀਈਓ ਜੇਫ ਬੇਜਾਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ 38.6 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਵਧੀ| ਗੌਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੰਜ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਜੈਫ ਬੇਜਾਸ, ਬਿਲ ਗੇਟਸ, ਮਾਰਕ ਜੁਕਰਬਰਗ, ਵਾਰੇਨ ਬਫੇਟ ਅਤੇ ਓਰੇਕਲ  ਦੇ ਲੈਰੀ ਐਲਿਸਨ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ  ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਹੋਇਆ| ਇਸ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਮਦਨੀ ਆਭਾਸੀ ਦੁਨੀਆਂ  ਦੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸੱਚ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਖਾਉਣ ਅਤੇ ਦੱਸਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ| ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਇੱਕ  ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁਲ 6220 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ  ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਪੱਧਰ ਦੇ ਲੱਗਭੱਗ 39ਕਰੋੜ ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ|  ਇਹ ਬੱਚੇ ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਰੋਜਗਾਰ ਕਰਨ  ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਲਗਭਗ 4400 ਡਾਲਰ (ਸਵਾ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਰੁਪਏ) ਘੱਟ ਕਮਾਉਣਗੇ|  ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਤੀਜਾ ਤਾਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ  ਦੇ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕਟ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਜਵਾਨ ਹੋਣ ਤੱਕ ਹੋਰ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ| ਇਸ ਵਿੱਚ  ਇਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ |  ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਿਰਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਹੀ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ  ਦੇ 40 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਜਦੂਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ| ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ 6.7 ਫੀਸਦ ਕੰਮਕਾਜੀ ਘੰਟੇ ਅਤੇ ਲੱਗਭੱਗ 30 ਕਰੋੜ ਨੌਕਰੀਆਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ|  ਇਸਦਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ, ਆਮਦਨੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਉੱਤੇ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕਟੌਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੇਹੱਦ ਤਨਾਓ ਵਿੱਚ ਹਨ|            ਨਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਬਿਲ  ਆਉਣ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ  ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ|  ਪਿੰਡ ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਖੇਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪੈਸੇ ਵਾਲੇ ਕਾਬਿਜ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਿਊਣਾ ਹੀ ਮੁਹਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ|  ਲਾਕਡਾਉਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪੈਦਲ ਹੀ ਪਿੰਡ ਆਏ ਮਜਦੂਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਮਦਨੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ  ਦੇ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ,  ਆਪਣੇ ਰੁਜਗਾਰ ਦਾ ਇੰਤਜਾਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਮੀਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਅਨਜਾਣੇ ਹੀ ਵਾਧਾ ਕਰਨ,  ਤਾਂ ਕਿ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਅਮੀਰ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ਫਹਮੀ ਵਿੱਚ ਹੱਡ ਭੰਨ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਦਾ ਜਜਬਾ ਕਾਇਮ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਜਿੰਦਾ ਰਹਿਣ | 
ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *