ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਬਿਹਾਰ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੇਸ਼ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ

ਕਈ ਅਟਕਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਖੀਰ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਬੰਧੀ    ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਟਾਲਣ ਦੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਮਾਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ  ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਮੀ ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਆਖਰੀ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਟਾਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਲੈਣਾ ਪੈ ਜਾਵੇ| ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਲੱਗਭੱਗ ਸਮਾਂਤਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲੀਨ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣਾਵੀ ਕਵਾਇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ|  
ਮਾਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੇ ਗੌਰ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਕਈ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫੈਲਾਏ ਬਿਨਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾ ਲੈਣਾ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ                   ਹੋਵੇਗੀ| ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮਤਦਾਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਤਦਾਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਜਾਰੀ ਤਮਾਮ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਖਾਸੇ ਅਹਿਮ ਹਨ| ਦੇਖਣਾ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਉੱਤੇ ਅਮਲ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਜਨਤਾ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਰਮਚਾਰੀ, ਚੋਣਕਰਮੀ ਅਤੇ ਵੋਟਰ ਵੀ ਇਸ ਮੋਰਚੇ ਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਣਗੇ| ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਚੁਣਾਵੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਵਰਚੁਅਲ ਰੈਲੀਆਂ ਦਾ ਆਗਾਜ ਕਾਫੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੋਵਾਂ ਖੇਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਰਚੇਬੰਦੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਤੈਅ ਹੈ ਤਾਂ ਬਸ ਇੰਨਾ ਕਿ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜੇਡੀਯੂ ਅਤੇ ਬੀਜੇਪੀ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਰਜੇਡੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ|  
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਸੀਟ ਵੰਡ ਹੁਣੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ            ਖੇਮਿਆਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ          ਹੋਵੇਗੀ| ਹੁਣ ਤੱਕ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਮਹਾਂਗਠਜੋੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਆਰਐਲਐਸਪੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਪੇਂਦਰ ਕੁਸ਼ਵਾਹਾ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਰਜੇਡੀ ਨੇਤਾ                      ਤੇਜਸਵੀ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਸੀਐਮ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ| ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਐਨਡੀਏ ਖੇਮੇ ਵਿੱਚ ਐਲਜੇਪੀ ਨੇ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਚਿਰਾਗ ਪਾਸਵਾਨ ਨੂੰ ਸੀਐਮ ਉਮੀਦਵਾਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ|  ਮਤਲੱਬ ਹੁਣੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਲਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਆਖਿਰ ਕਿਸ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਿਸਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੰਮ ਆਵੇਗੀ| ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਦੀ ਕੋਈ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ| ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣਗੀਆਂ ਕਿ ਐਕਟਰ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਇਰਦਗਿਰਦ ਉਭਰਿਆ ਬਿਹਾਰੀ ਇੱਜਤ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਰਗਰ ਰਹੇਗਾ ਜਾਂ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਦਾ ਹਾਲ| ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਬਿਹਾਰੀ ਵੋਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਜੰਗਲ ਰਾਜ’ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਉਮੀਦਾਂ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ|
ਮੋਹਨ ਲਾਲ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *