ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ


ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਣ ਅਤੇ ਨਾਰਥ ਬਲਾਕ  ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ  ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ,  ਪਰ  ਇਹ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਮੰਦੀ ਵਿੱਚ ਹੈ| ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਕੜਾ ਦਫ਼ਤਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਕਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ  (ਜੀਡੀਪੀ )  ਜੁਲਾਈ – ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ 7. 5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੁੰਗੜ ਗਿਆ|
ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕੋਵਿਡ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਵਧ- ਫੁਲ ਰਿਹਾ ਹੈ,  ਜਿਸਨੇ ਪੂਰੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ  ਅਤੇ ਉਹ ਹੈ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ| ਜਿਆਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ  ਦੇ ਨਾਲ ਅਨੁਪਾਤਿਕ ਸੰਬੰਧ ਹੈ| ਜਿਵੇਂ,  ਜਦੋਂ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ , ਤਾਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ|
ਸੰਸਾਰਿਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਬੈਰੋਮੀਟਰ  ਏਸ਼ੀਆ 2020 ਲਈ ਟਰਾਂਸਪੇਰੇਂਸੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ  ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ| ਨਤੀਜੇ ਇਸ ਸਾਲ ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਵੇਖਣ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਲਾਕਡਾਉਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ  ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਸੀ| ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ 20,000 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ|
ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਪਤਾ ਚਲਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭਤੋਂ ਜਿਆਦਾ 39 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੀ ਦਰ ਹੈ|  ਪੰਜ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜੋ ਪੁਲੀਸ, ਪਹਿਚਾਣ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦਫਤਰਾਂ ਜਾਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ|
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇਣ  ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਹ  ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ|
ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜੇ ਹਨ,  ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਖਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਰੋਗ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼  ਕੀਤਾ ਹੈ|  63 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ|  ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਖੋਜ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 18 ਤੋਂ 34 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਜਵਾਨ 55 ਸਾਲ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਵਤ         ਦੇਣ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਚੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ|  ਇਸ ਨਾਲ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂਉਂਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ,  ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਬਚੀ ਹੈ|
ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕੈਂਸਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮੌਕੇ  ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਆਜਾਦੀ ਦੇ ਫਲ ਲਈ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾ ਰਹੇ ਹਨ|    ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਇਹ ਰੋਗ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਭੈੜਾ ਹੈ|
ਇਹ ਬੁਲੇਟ ਟ੍ਰੇਨ ਜਾਂ ਮੰਗਲ  ਮਿਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ,  ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹੱਲ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਤਕਨੀਕ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉਦੋਂ ਸਾਰਥਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ  ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ,  ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰਖਿਆ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ|
ਇਹ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ  ਦੇ ਉਭਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ  ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ| ਅੰਨਾ ਹਜਾਰੇ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ-ਵਿਰੋਧੀ  ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2011 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਉਭਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚੈਨਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ|  ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈ  ਸੀ ਅਤੇ  ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਭਰਾ – ਭਤੀਜਾਵਾਦ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ ਸੀ|  ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਮਈ ਲੋਕ  ਮੌਕੇ ਦਾ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ  ਅਤੇ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ|
ਅੰਨਾ ਹਜਾਰੇ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨ  ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲਾਭਾਰਥੀ ਭਾਜਪਾ 2014 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਦੂਜਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਜਿਸ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ  ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਜਪਾ ਦੇ  ਲੜਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ,  ਉਸਨੇ ਉਸ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਣ ਦਿੱਤਾ|
ਕੇ. ਦਵਿੰਦਰਨ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *