ਕੋਵਿਡ-19 ਨੇ ਬਦਲੀ ਆਈ ਟੀ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਰੋਜਗਾਰ ਸਬੰਧੀ ਤਸਵੀਰ


ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀਆਂ ਚੁਨੌਤੀਆਂ  ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਈਟੀ ਉਦਯੋਗ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਉਟਸੋਰਸਿੰਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵੀ ਵਧੀ ਹੈ| ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਈਟੀ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਲਾਭ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਆਰਡਰ ਬੁਕਿੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ| ਇੰਡੀਆ ਬਰੈਂਡ ਇਕਵਿਟੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ  (ਆਈਬੀਇਐਫ) ਦੀ ਅਗਸਤ 2020 ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤੀ ਆਈਟੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ 7.7 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ ਕਰੀਬ 191 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ| ਇਹ ਕਮਾਈ ਸਾਲ 2025 ਤੱਕ ਵੱਧਦੇ ਹੋਏ 350 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈਟੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਬਰਾਮਦਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ| ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ 200 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਆਈ ਟੀ ਫਰਮਾਂ ਦੁਨੀਆਂ  ਦੇ 80 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ|  ਇਹਨਾਂ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 43.6 ਲੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ| 
2008 ਦੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ  ਦੇ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਉਟਸੋਰਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਤੇਜੀ ਆਈ ਸੀ|  ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦਾ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਹੋਰ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ  ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵੀ ਆਉਟਸੋਰਸਿੰਗ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ|  ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀਆਂ ਚੁਨੌਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਆਈਟੀ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਚਮਕ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ| ਭਾਵੇਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਨੇ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਡਿਜਿਟਲ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ,  ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਹੁਣ ਆਨਲਾਈਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ|  ਵਰਕ ਫਰਾਮ ਹੋਮ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰਨ ਨਾਲ ਆਉਟਸੋਰਸਿੰਗ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ|  ਨੈਸਕਾਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਲਾਕਡਾਉਨ  ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਘਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ| ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ  ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਇਕਾਈਆਂ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਵਧਿਆ ਹੈ| ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਖਾਈ  ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਨੇ ਆਈਟੀ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਰੋਜਗਾਰ ਸਬੰਧੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ|  ਡਿਜਿਟਲ ਅਤੇ ਕਲਾਉਡ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧੀ ਹੈ| 
ਕੋਰੋਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਮੰਦੀ ਦੇ ਖਦਸ਼ੇ  ਦੇ ਚਲਦੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਛਾਂਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ,   ਪਰ ਹੁਣ ਉਹੀ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਉੱਤੇ ਸੱਦ ਰਹੀਆਂ ਹਨ|  ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਆਨਲਾਇਨ ਹਾਇਰਿੰਗ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਆਸਾਨ ਹੈ|  ਉਹ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਕਫ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਆਉਣ  ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ| ਇਹੀ ਨਹੀਂ,  ਵਰਕ ਫਰਾਮ ਹੋਮ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਬਨ ਉਤਸਰਜਨ ਘਟ ਹੋਣਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ| 
ਹੁਣ ਹਾਲਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਈਟੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ  ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਚੋਣ ਕਰਦੇ           ਸਮੇਂ  ਕਾਰਬਨ ਉਤਸਰਜਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਕਾਰਬਨ ਉਤਸਰਜਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ  ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਆਉਟਸੋਰਸਿੰਗ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧੇ ਦੀਆਂ ਨਵੀਂਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ|  ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ,  ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜਗਾਰ ਦੇਣਾ ਪਹਿਲੀ ਪਹਿਲ ਬਣਦੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਸਤੋਂ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਆਈਟੀ ਸੇਵਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਾਫੀ ਕੰਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਟਸੋਰਸ ਕਰਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| 7 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਿਰਤ ਮੰਤਰਾਲਾ  ਨੇ ਐਚ – 1ਬੀ ,  ਐਚ – 1ਬੀ1 ,  ਈ – 3 ਅਤੇ ਆਈ – 140 ਵੀਜੇ ਲਈ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਨਰਾਸ਼ੀ ਖਰਚ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ|  ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਵੀਜਾ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ  ਲਈ ਦਾਇਰਾ ਵੀ ਸੀਮਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ|  ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐਚ – 1ਬੀ ਵੀਜਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਓ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੋਂ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿਲ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ |  ‘ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨੌਕਰੀ’ ਸਬੰਧੀ ਇਸ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਇਹ  ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਉੱਤੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਐਚ – 1ਬੀ ਵੀਜਾ ਧਾਰਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਰ ਸਕੇਗਾ, ਪਰ ਕੰਪਨੀਆਂ  ਵਲੋਂੇ ਵੀਜਾ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਮਿਆਂ ਤੋਂ  ਜਿਆਦਾ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ| ਇਹ  ਨਿਯਮ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਹੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਮਿਆਂ  ਦੀ ਭਰਤੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਮਿਆਂ  ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ  ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ| 
ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ  ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ  ਭਾਰਤੀ ਆਈਟੀ ਸੇਵਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਵਧਾਉਣ  ਦੀ ਬਜਾਏ ਜਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕੰਮ ਭਾਰਤ ਭੇਜ ਦੇਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਨਿਰਸੰਦੇਹ,  ਕੋਵਿਡ – 19  ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼  ਦੇ ਆਈਟੀ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਉਚਾਈ ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਉਟਸੋਰਸਿੰਗ ਦੀਆਂ ਚਮਕੀਲੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ  ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਉਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ                ਪਵੇਗਾ| ਸਾਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਆਈਟੀ ਦੀ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ  ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ|  ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਜਰੂਰਤਾਂ ਅਤੇ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿੱਤਾਮੁੱਖੀ ਸਿਖਿਆ ਨਾਲ  ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ  ਲੈਸ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ| 
ਸਾਨੂੰ ਖੋਜ, ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ  ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜੀ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਪਵੇਗਾ| ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ,  ਵਰਚੁਅਲ ਰਿਅਲਿਟੀ, ਰੋਬੋਟਿਕ ਪ੍ਰਾਸੈਸ, ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਆਫ ਥਿੰਗਸ,  ਬਿਗ ਡੇਟਾ ਐਨਾਲਿਸਿਸ,  ਕਲਾਉਡ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ,  ਬਲਾਕ ਚੇਨ ਅਤੇ ਸਾਇਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੇ  ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਹਿਰ ਬਣਾਉਣਾ           ਪਵੇਗਾ| ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਨੂੰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਬਰਾਮਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਟਸੋਰਸਿੰਗ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਦਮ   ਵਧਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ |  
ਆਉਟਸੋਰਸਿੰਗ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰੋਪ, ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਕੈਨੇਡਾ,  ਜਾਪਾਨ ,  ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ,  ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਈਟੀ ਸੇਵਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੈਰ-ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਭਾਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਵਰਕਰਾਂ-ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜਾਪਾਨੀ, ਕੋਰਿਆਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਉੱਤੇ ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਈਟੀ ਮਾਹਿਰਾਂ  ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ| ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਿਰਤ ਮੰਤਰਾਲਾ  ਨੇ ਵੀਜਾ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਲਈ ਮੌਕੇ ਕੁੱਝ ਘਟਾ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ , ਪਰ ਕੋਵਿਡ – 19 ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ  ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆਂ  ਦੇ 80  ਤੋਂ  ਜਿਆਦਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਟੀ ਆਉਟਸੋਰਸਿੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਠੀ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| 
ਜੈਯੰਤੀਲਾਲ ਭੰਡਾਰੀ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *