ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦੇ ਪੂਰੇ ਕਰੇ ਸਰਕਾਰ

ਓਲੰਪਿਕ, ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਰਗੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਸੀਨਾ ਚੌੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਤੇ ਅਕਸਰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਕੇ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਨਵਾਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਤਕਦੀਰ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕੋ – ਜਿਹਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਕਈ ਰਾਜ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ| ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਟੀਮ ਦੇ ਵੱਖ – ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵੱਖ – ਵੱਖ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ| ਹੁਣੇ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਭਾਰਤੀ ਅੰਡਰ – 19 ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪਰਤੀ ਹੈ| ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨੇ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ 30 – 30 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ| ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਕੋਚ ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਵਿੜ ਨੂੰ 50 ਲੱਖ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਿਗ ਸਟਾਫ ਨੂੰ 20 – 20 ਲੱਖ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ| ਪਰ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਇੱਕਦਮ ਵੱਖ ਹੈ| ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਸਾਵ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ| ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਯੂਪੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵਮ ਮਾਵੀ, ਸ਼ਿਵਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਆਰਿਆਨ ਦਾ ਯੂਪੀਸੀਏ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁੱਝ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਮਿਲਣਾ ਤੈਅ ਹੈ| ਪਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨ ਆਫ ਦਾ ਮੈਚ ਮਨਜੋਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਬਣੇ ਸ਼ੁਭਮਨ ਗਿਲ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ| ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗੇਂਦਬਾਜਾਂ ਕਮਲੇਸ਼ ਨਾਗਰਕੋਟੀ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰਾਏ ਦੇ ਹੱਥ ਵੀ ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਹੈ|
ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਰਗੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪਰਤਣ ਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਅੰਡਰ-19 ਵਰਲਡ ਕਪ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵਿਖਿਆ| ਸੰਭਵ ਹੈ , ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਦਬ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ ਹੋਵੇ| ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ| ਇਨਾਮ ਦੀਆਂ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਕੋਚ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ| ਪਰ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਵਿਖਾਇਆ| ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਵਿੜ ਦੇ ਕੱਦ ਅਤੇ ਛਵੀ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦ੍ਰਵਿੜ ਨੇ ਖੁਦ ਹੀ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਸਮਾਨਤਾ ਤੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਹੈ| 2011 ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਲਈਏ ਤਾਂ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ – ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਦੀ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਚ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟ ਸਟਾਫ ਨੂੰ 50 – 50 ਲੱਖ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ| ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਸਹਿਵਾਗ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਨੇਹਿਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ – ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਮਿਲੇ| ਪਰ ਹਰਿਆਣਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਦੇ ਚਲਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਵੀ ਪੈਸੇ ਮਿਲੇ|
ਪੂਰਬ ਉੱਤਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਿਡਾਰੀ ਅਜਿਹੇ ਸੁਭਾਗ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ| ਕਈ ਵਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਰਗੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| 2016 ਦੇ ਰਿਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਟਲਰ ਪੀਵੀ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਸਿਲਵਰ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸਾਕਸ਼ੀ ਮਲਿਕ ਨੇ ਬਰਾਂਜ ਜਿੱਤਿਆ| ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੀਪਾ ਕਰਮਾਕਰ ਨੇ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕਰਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ| ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਮੂਲੀ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਖੁੰਝੀ ਸੀ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਯਤਨ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੂ ਅਤੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ| ਪਰ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ ਆਂਧ੍ਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਬਨਣ ਵਾਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲਾਟ ਦਿੱਤਾ| ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਨੇ ਵੀ ਭਾਰੀ – ਭਰਕਮ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ| ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਕਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਮਿਲੇ| ਪਰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਦੀਪਾ ਕੁੱਝ ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਿਮਟ ਗਈ|
ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨੀਤੀ ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਮਨਮਰਜੀ ਵੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ| ਅੰਡਰ – 19 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ| ਇਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਕੱਤਰ ਅਮਿਤਾਭ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੇਂਕਟੇਸ਼ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਟੀਮ ਦੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਏ ਮਤਭੇਦ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੋਣ ਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤੋਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ| ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣ ਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਖੁੰਨਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰਹਿ ਗਈ|
ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਨੀਤੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਡ ਫੈਡਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ| ਤਾਂ ਕਿ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ – ਵੱਖ ਵਿਵਹਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ| ਇਸ ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ, ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਸਾ ਮਿਲਣਾ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ| ਪਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਮਜੋਰ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਮਿਟ ਜਾਵੇਗਾ|
ਮਨੋਜ ਚਤੁਰਵੇਦੀ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *