ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਧੱਕਾ


ਸਤੰਬਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ| ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸਟੇਫਨੀ ਟੇਲਰ              ਨੇ ਟੀ 20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 3000 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਛੂਹ ਲਿਆ| ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਖਿਡਾਰਣ ਹਨ|             ਸਟੇਫਨੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਦੀ ਸੂਜੀ ਬੇਟਸ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ| ਟੀ 20 ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਸਭਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟਰਾਂ ਦੀ ਟਾਪ 5 ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਕਾਬਿਜ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸਾਫ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ ਸੱਤਾਤਮਕ ਸਮਾਜ ਹੁਣ ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਨਾ ਪਾਲਣ ਕਿ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਦਬਦਬਾ ਹੈ| 
ਦੂਜੀ ਉਪਲਬੱਧੀ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਬ੍ਰਾਜੀਲ ਫੁਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ| ਮਤਲਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੀਮ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ| ਆਸਟ੍ਰੇਲਿਆ, ਨਾਰਵੇ ਅਤੇ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੈ| ਪਰ ਇਹ                ਦੇਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ| ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਵੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ| ਬ੍ਰਾਜੀਲ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਫੁਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ| ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੰਮਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ|  ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਫੀਫਾ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜੀਲ ਦੀ ਸਟਾਰ ਫੁਟਬਾਲਰ ਮਾਰਤਾ ਦ ਸਿਲਵਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਜਨੂੰਨ ਦੇ ਚਲਦੇ 13 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਏ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ 16ਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਗੋਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਜੁੱਤਿਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ| ਉਹ ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ‘ਗੋ ਇਕਵਲ’ ਦੇ ਲੋਗੋ ਵਾਲੇ ਜੁੱਤੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਖੇਡ ਰਹੀ ਸੀ| 
ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜੀਲ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਫੁਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਮੈਚ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗੋਲ ਸਕੋਰ ਨੂੰ 20 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਸ਼ ਸਾਥੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ 20 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ| ਅਖੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੰਮ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜੀਲ ਫੁਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ| ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਲੰਮੀ ਮੁਹਿੰਮ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ ਲਈ ਕਈ ਕਾਨੂੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਕੰਮ ਲਈ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ| ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਖਾਸ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ| 
ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕੰਟਰੈਕਟ ਲਿਸਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ| ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦੀ ਇਸ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਪੁਰਸ਼ ਕ੍ਰਿਕੇਟਰਾਂ  ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 90 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਹੈ| ਜੇਕਰ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬੀਤੇ ਸਾਲ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੀ ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ 200 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਨਡੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟਰ ਬਣੀ ਸੀ| ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟੀਚੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਭਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਔਸਤ ਨਾਲ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਈ ਹੈ| 
ਗੈਰ-ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਹੈ| ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ 4 ਵਾਰ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ| ਉਸਨੇ 1991,1999, 2015 ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਖਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ ਸੀ| ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ| ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਟੀਮ ਮੈਂਬਰ ਕੋਰਟ ਵੀ ਗਏ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਪੀਲ ਖਾਰਿਜ ਹੋ ਗਈ| ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜੋ ਬਾਇਡੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਟੀਮ ਦੀ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰਣਗੇ| ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ ਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਸਰੀਰਕ ਬਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ| 
ਜਾਨ ਮੈਕਨਰੋ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰੈਂਕ ਉੱਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਸੇਰੇਨਾ ਜੇਕਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ  ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੈਂਕ 700ਵੀਂ ਹੁੰਦੀ| ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਤਰਕਹੀਣ ਗੱਲਾਂ 60 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਸ ਸਿਤਾਰੇ ਬਾਬੀ ਰਿਗਸ ਨੇ ਵੀ ਕਹੀਆਂ ਸਨ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਮ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਨੰਬਰ ਵਨ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਿਲੀ ਜੀਨ ਕਿੰਗ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ| ‘ਬੈਟਲ ਆਫ ਸੇਕਸੇਜ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰਿਤ ਹੋਏ 1973 ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਬਾਬੀ ਰਿਗਸ ਦੀ ਹਾਰ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਟੈਨਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ| ਬਿਲੀ ਜੀਨ ਕਿੰਗ ਨੇ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ| 2017 ਵਿੱਚ ਬਿਲੀ ਨੇ ਨਾਰਥ ਵੇਸਟਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਰਾਬਰ ਕੰਮ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ ਇੱਕ ਸੁਫਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ|
ਉਂਝ ਤਾਂ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ| 2004 ਵਿੱਚ ਐਥਲੀਟਿਕਸ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਚਾਰਟਰ ਨੂੰ ਸੋਧ ਕੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਪੈਰਵੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ| ਇਸ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਦਾ ਅਸਰ ਵੀ ਹੋਇਆ| ਸੰਨ 2008 ਵਿੱਚ ਪੇਇਚਿੰਗ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ 42 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ| ਇਹ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਪੁਰਸ਼ ਸੱਤਾਤਮਕ ਵੈਸ਼ਵਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦੀ| ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਈ ਹਥਕੰਡਿਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੋਂ        ਧਕੇਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਹੈਰਾਨੀ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਕੰਮ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਝੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ                 ਖੁਲ੍ਹੇਆਮ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ|
ਰਿਤੂ ਸਾਰਸਵਤ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *