ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ


ਜਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਸੀ, ਉਹੀ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ| ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੀ ਸਵੇਰੇ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਗ ਨਾਲ ਸਾਮਣਾ ਹੋਇਆ|  ਹੌਲੀ ਹਵਾ, ਪਰਾਲੀ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਅਤੇ ਧੂੜ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਦਰਜਨ ਭਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਮਤਲਬ ਜਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬਿਲਕੁੱਲ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਖ਼ਰਾਬ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ| ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ| ਤਮਾਮ ਉਪਰਾਲਿਆਂ, ਸਖਤੀ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ  ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ ਨਾ ਸਾੜਣ ਦੇ ਬਹੁਵਿਕਲਪਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੱਧਦੀਆਂ ਹੀ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਧੁੰਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲਗਾਤਾਰ ਸਭਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਸਭਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ 10 ਤੋਂ 25 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆ ਗਈ| ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਇੰਨੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਈ ਹੈ|  ਹਵਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਘੱਟ ਹੋਣ  ਦੇ ਚਲਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ‘ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ| ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਆਸਪਾਸ  ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਮਸਲਨ, ਗਾਜਿਆਬਾਦ, ਨੋਇਡਾ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਦਿਖਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਲਾਕਡਾਉਨ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸ਼ੁੱਧ ਹਵਾ-ਪਾਣੀ  ਦੇ ਦਿਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ| ਹੁਣ ਤਾਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਹਨ,  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ  ਦੇ ਚਲਦੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਜਮਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਹਨ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ-ਵਿਰੋਧੀ ਅਭਿਆਨ ‘ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ  ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ’ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ| ਨਾਲ ਹੀ, ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਪੂਸਾ ਬਾਇਓ-ਡਿਕੰਪੋਜਰ’ ਘੋਲ ਦਾ ਛਿੜਕਾਵ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ|  ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ|  ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਾਲਾਤ ਬਦਤਰ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ| ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇ ਪੰਜ ਰਾਜਾਂ  ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਭਾਗ  ਦੇ ਸਕੱਤਰਾਂ  ਦੇ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰੋਡਮੈਪ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਵੀ ਮੰਗੇ| ਵੇਖਣਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਰਾਜ ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਨਾਲ ਨਿਪਟਨ ਲਈ ਕੀ ਜਰੂਰੀ ਕਦਮ   ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ? ਜੇਕਰ ਵਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਰ ਵਰਾਏਗਾ|
ਚੰਦਰ ਭੂਸ਼ਣ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *