ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵੱਧਦੀ ਬੇਭਰੋਸਗੀ

ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਨੋਇਡਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਸ਼ ਸੁਸਾਇਟੀ  ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਓ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਮਹਾਨਗਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ  ਵੱਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ,  ਜਿਸਦਾ ਤੱਤਕਾਲ ਹੱਲ ਲੱਭਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ| ਨੋਇਡਾ ਦੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮੇਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਇਆ|  ਮੇਡ  ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨ ਤੋਂ ਘਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ|  ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸੀ ਕਿ ਮੇਡ ਨੂੰ ਦਸ ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਰੰਗੇ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਉਹ ਕਿਤੇ ਲੁੱਕ ਗਈ ਅਤੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਪਰਤੀ|  ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਤੂਲ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੇਡ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਬਸਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਪੱਥਰਬਾਜੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ|  ਗਨੀਮਤ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਚੋਟ ਨਹੀਂ ਆਈ| ਇਲਜ਼ਾਮ ਦੋਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ| ਪੁਲੀਸ ਨੂੰ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ| ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰ – ਨੌਕਰਾਨੀਆਂ  ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਰ ਕੁਟਾਈ  ਕਰਨ ਦੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ| ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਲ 2010 ਅਤੇ 2012  ਦੇ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰਾਂ, ਨੌਕਰਾਨੀਆਂ  ਦੇ ਨਾਲ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ 3500 ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ|  ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਹਰਕਤ ਉਤੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲੀਸ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੁਦ ਹੀ ਸਜਾ ਦੇਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ| ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨੌਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਲਿਕ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਅਤੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ|  ਜਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਘੋਰ ਕਮੀ ਹੈ| ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੰਬੰਧ ਬਚੇ ਹਨ,  ਨਾ ਹੀ ਨਵਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਿਯਮ – ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਏਜੰਸੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡੋਮੇਸਟਿਕ ਹੈਲਪ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਦਿਵਾਉਣ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਆਮ ਤੌਰ  ਤੇ  ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੀ ਕੀਤਾ,  ਜਿਸਦੇ ਚਲਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ  ਜਰੀਏ ਕੰਮ ਮੰਗਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ |  ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਦਲਾਓ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਹਮਿਅਤ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ| ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਉਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਬੋਝ ਵਧਿਆ ਹੈ,  ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ,  ਇਸਤਰੀ -ਪੁਰਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਉਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ    ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪਵੇਗੀ| ਪਰੰਤੂ ਹੁਣ ਤਾਂ ਹਾਲਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਡੋਮੈਸਟਿਕ ਹੈਲਪ  ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੱਧਵਰਗ ਆਦਤਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਮੰਤੀ ਵਿਵਹਾਰ ਤੇ ਉਤਾਰੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਜੇਕਰ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਕਾਜ ਲਈ ਲੋਕ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ       ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ| ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬਕਾਇਦਾ ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਬਣਾ ਕੇ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਵਰੂਪ  ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਕਰਤੱਵ ਯਕੀਨੀ ਕਰੇ|
ਸੰਜੇ ਮਹਿਤਾ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *