ਚੀਨ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਸਸਤਾ ਸਾਮਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਦੋ ਪੱਖੀ ਵਪਾਰ ਇਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਨਵੀਂ ਕਰਵਟ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸਾਲਾਨਾ 95 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦਾ ਵਪਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ  ਬਹੁਤ ਅਸੰਤੁਲਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁਲ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 105 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਘਾਟਾ  ਸਿਰਫ ਚੀਨ ਤੋਂ ਸੀ|  ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਚੀਨੀ ਉਤਪਾਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੌਤਰਫਾ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ| ਬਦਲੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਚੀਨ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਦੇਣ ਦੀ ਫਿਰਾਕ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ|  ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੀ  ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਚੋਟ ਪੁੱਜੇਗੀ|  ਫਿਲਹਾਲ ਅੰਕੜੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੀਨੀ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ|  ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਤਾਂ ਲਾਕਡਾਉਨ  ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਯਾਤ – ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ ਠੱਪ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੈ ਦੂਜਾ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਸੁੰਗੜਨਾ ਵੀ ਹੈ|
ਪੜਤਾਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਖਿਡੌਣੇ,  ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦ,  ਕਾਰ ਅਤੇ ਮੋਟਰਸਾਇਕਿਲ  ਦੇ ਕੱਲ – ਪੁਰਜੇ ਸਮੇਤ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ  ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਾ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ,  ਸੂਤੀ ਕੱਪੜਾ, ਹਸਤ ਸ਼ਿਲਪ,  ਟੈਲੀਕਾਮ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੂੰਜੀਗਤ ਵਸਤੂਆਂ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ| ਦਿਲਚਸਪ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਜੂਨ ਤੱਕ ਚੀਨ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਚੀਨ ਭੇਜੇ ਗਏ ਮਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਕਾਇਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਬੀਤੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੋ ਕਦਮ   ਚੀਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਠੇ ਹਨ ਉਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਬਿਹਤਰੀ ਆਈ ਹੈ|  ਲਗਾਤਾਰ ਚੀਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਝਟਕਾ ਚੀਨੀ ਖਿਡੌਣੇ  ਦੇ ਆਯਾਤ ਤੇ ਸ਼ਕੰਜਾ ਕਸਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ|
ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਤੋਂ 80 ਫੀਸਦੀ ਖਿਡੌਣੇ ਆਯਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ਕਰੀਬ ਦੋ ਹਜਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ ਜੋ ਘਟੀਆ ਅਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲਗਾ ਕੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਰਥਿਕ ਝਟਕਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਉਂਝ ਇੱਕ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਚਾਇਨੀਜ਼ ਖਿਡੌਣੇ ਦੀ ਲਾਗਤ ਇੰਨੀ ਘੱਟ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਚੀਨ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੈ| ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ,  ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡੌਣੇ  ਦੇ ਸਿਰਫ 20 ਫੀਸਦੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ 80 ਫੀਸਦੀ ਉੱਤੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਦਾ ਕਬਜਾ|
ਐਸੋਚੈਮ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 40 ਫੀਸਦੀ ਖਿਡੌਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 20 ਫੀਸਦੀ ਬੰਦ ਹੋਣ  ਦੀ ਕਗਾਰ ਤੇ ਹਨ|  ਕਿਸ – ਕਿਸ ਆਰਥਿਕ ਮੋਰਚੇ ਚੀਨ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ ਇਹ ਜਾਂਚ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ|  ਦੀਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਜਦਾ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਉਖਾੜਨ ਲਈ ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦ ਲਿਆਉਣੇ ਹੀ ਪੈਣਗੇ|  
ਫਿਲਹਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੱਖੀ ਵਪਾਰ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦੋ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਵੇਚਿਆ ਹੈ ਜੋ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ|  ਇਸ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਬੀਤੇ 4 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ| ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸਦੇ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਠੀਕ ਰਹੇਗਾ ਕਿ ਚੀਨ 13 ਟ੍ਰਿਲਿਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਭਾਰਤ ਬਾਮੁਸ਼ਕਿਲ ਤਿੰਨ ਟ੍ਰਿਲਿਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ|
ਹਾਲਾਂਕਿ 2024 ਤੱਕ 5 ਟ੍ਰਿਲਿਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਮਿਲੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ| ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਅਮਰੀਕਾ 19 ਟ੍ਰਿਲਿਅਨ ਡਾਲਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ| ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ|  ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਾਮਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜੇਕਰ ਨਿਰਭਰਤਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ            ਹੋਵੇਗੀ| ਜਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ| ਬੀਤੇ ਮਈ ਵਿੱਚ 20 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ  ਦੇ ਕੋਰੋਨਾ ਰਾਹਤ ਪੈਕੇਜ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਿਗਲ ਵੀ ਵਜਿਆ ਸੀ| ਜਿਸਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਉਤਾਰਨਾ ਆਸਾਨ ਤਾਂ ਕਦੇਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਤਹਿਸ-ਨਹਿਸ ਹੋਣਾ ਵੀ ਹੈ|
ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਲੱਗਣਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਵੱਲ ਮੁੜਣਾ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਦੇਣ ਵੀ ਹੈ|  ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ 12 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕ ਅਚਾਨਕ ਬੇਰੋਜਗਾਰ ਹੋ ਗਏ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਹਰ ਪਾਸਿਉਂ ਬੇਪਟਰੀ ਹੋ ਗਈ| ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਆਤਮ ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅਖੀਰ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਗਿਆ| ਜੇਕਰ 5 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਤੇ ਬਰੀਕੀ  ਨਾਲ ਗੌਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਸਾਮਾਨਾਂ ਦਾ ਆਯਾਤ ਕਦੋਂ ਦਾ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ|  ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਤਾਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਕਦਮ  ਹੈ ਜੋ ਹੁਣੇ ਖੁਦ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹੈ|
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੀਮਾ ਵਿਵਾਦ ਇਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਉਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਲਖੀ ਲਾਜਮੀ ਹੈ|  ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚੀਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਝਗੜਾ|  ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਮਾਲ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ  ਦੇ ਉੱਠੇ ਕਈ ਕਦਮ   ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਤੀਉੱਤਰ ਸੀ| ਭਾਰਤ ਨੇ ਜਦੋਂ 59 ਚੀਨੀ ਮੋਬਾਇਲ ਐਪ ਬੈਨ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਚੀਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਆਰਗੇਨਾਇਜੇਸ਼ਨ  ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਿਹਾ| ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਈਟੀ ਐਕਟ  ਦੇ 69ਏ ਸੈਕਸ਼ਨ  ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਹਨਾਂ ਐਪਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ,  ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ|
ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਠੇਕੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕਈ ਆਰਥਕ ਸੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ Tੁੱਤੇ ਫਿਲਹਾਲ ਰੋਕ  ਲਗਾ ਕੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਿਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਟੀਆ ਮਾਲ ਵੇਚ ਕੇ ਮਾਲਾਮਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸਭਿਅਤਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗੀ|  ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵਪਾਰ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਹੈ| 2019 – 20 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਪੰਜ ਲੱਖ 50 ਹਜਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਪਾਰ ਹੋਇਆ ਜੋ ਭਾਰਤ – ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ 5 ਲੱਖ 85 ਹਜਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਘੱਟ ਹੈ| ਭਾਰਤ  ਦੇ ਕੁਲ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 11 ਫੀਸਦੀ ਹੈ|
ਮਿਲ ਰਹੀ ਲਗਾਤਾਰ ਆਰਥਿਕ ਚੋਟ ਨਾਲ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਿੱਖ ਰਹੀ ਹੈ| ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਵਰਚੁਅਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਐਕਚੁਅਲ ਸਟਰਾਇਕ  ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ ਕੇ ਆਉਣਾ ਇਹ ਜਤਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਿਵਾਦ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਮਨਮਾਨੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗੀ|  ਉੱਧਰ ਅਮਰੀਕਾ ਚੀਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ   ਦਾ ਰੁੱਖ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ|
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵੀ ਟਿਕਟਾਕ ਉੱਤੇ  ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕਠੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਕਈ ਸਖਤ ਕਦਮ   ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ| ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਾਮਿਅਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਹੈ,  ਇੱਥੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੈ|  ਚੀਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਹੀ ਉਸਦਾ ਅੰਤਮ ਲਕਸ਼ ਹੈ,  ਜਿਨਪਿੰਗ ਤਾਉਮ੍ਰ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਮੋਦੀ 2024 ਤੱਕ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ|
ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਅਸਮਾਨ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ| ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ 2008 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਿਜਨੈਸ ਪਾਰਟਨਰ ਚੀਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਗਿਆ|  ਹਾਲਤ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਸੀ ਕਿ ਕੁਲ ਵਪਾਰ ਦਾ 70 ਫੀਸਦੀ ਤੇ ਚੀਨ ਕਾਬਿਜ ਹੋ ਗਿਆ|  ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਨ  ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕੇ ਕੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਸਤੇ ਸਾਮਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ|  ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਇਨਕਮ ਦੀ ਕਮੀ ਨੇ ਚੀਨੀ ਸਾਮਾਨਾਂ  ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਆਕਰਸ਼ਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ|  ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਸੀਮਾ ਦੇ ਉਸ ਪਾਰ ਹੀ ਰੋਕਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਸਸਤਾ ਸਾਮਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ|
ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *