ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਬਣਦੇ ਸਾਮਾਨ ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਜਰੂਰੀ

ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੇ ਹੋਈ ਭਿਆਨਕ ਝੜਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ ਚੀਨ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ ਰੋਕਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ| ਚੀਨ ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਖਤਮ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ| ਇਹ ਗੱਲ ਵੱਖ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਲੈਣਾ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ| ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੜਕੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ| ਸਰਕਾਰੀ ਸੜਕਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਠੇਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ ਜਿਸਦੀ ਭਾਈਵਾਲ ਕੋਈ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ|
ਕੇਂਦਰੀ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ, ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ”ਅਸੀਂ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗੇ|”
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਾਈਵਾਲ ਹਨ| ਪਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਟੈਂਡਰ ਕਈ ਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ| ਇਸਦੇ ਨਾਲ, ਲੱਦਾਖ ਦੀ ਗਲਵਾਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਇਕ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ 471 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 417 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਰੇਲ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਿਗਨਲ ਸਿਸਟਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ| ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੀਐਸਐਨਐਲ ਅਤੇ ਐਮਐਮਟੀਐਲ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੇ                 ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ| ਆਈਟੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 59 ਚੀਨੀ ਐਪਸ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ| ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਨੀ ਐਪਸ              ਜਿਵੇਂ ਟਿੱਕਟੌਕ, ਹੈਲੋ, ਵੀਚੈਟ, ਯੂਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ, ਅਖੰਡਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਵਾਗ੍ਰਹਿ ਰੱਖਦੇ ਸਨ| ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 59 ਐਪਸ ਤੇ ਆਈ ਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 69 ਏ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ| ਦਰਅਸਲ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਸ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ|
ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਿਜੀ ਖੇਤਰ ਵੀ ਕਿੱਥੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ| ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਟੀਲ ਕੰਪਨੀ ਜਿੰਦਲ ਸਾਊਥ-ਵੈਸਟ (ਜੇਐਸਡਬਲਿਊ) ਨੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ| ਜੇਐਸਡਬਲਿਊ ਚੀਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਟੀਲ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭੱਠੀਆਂ ਲਈ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ| ਹੁਣ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਹ ਮਾਲ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਤੋਂ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ|
ਇਕ ਗੱਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੱਭਣਗੇ ਹੀ| ਸਾਨੂੰ ਚੀਨ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੀ ਸੋਚਣਾ ਪਏਗਾ, ਤੁਰਨਾ ਪਏਗਾ| ਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਟੋ ਸੈਕਟਰ ਵੀ ਚੀਨ ਤੋਂ  ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਭਾਰੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਦੇ ਲਗਭਗ 40 ਫੀਸਦੀ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਚੀਨ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ| ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਹੁਣ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨੀ ਪਏਗੀ| ਚੀਨ-ਚੀਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਇਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ| ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਚੀਨ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਾਂਗੇ|
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ,                  ਕੁਝ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾਵਾਦੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ ਕਿ ਚੀਨ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਫਾਰਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਆ ਜਾਣਗੀਆਂ| ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਜੈਨਰਿਕ ਡਰੱਗਜ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਚੀਨ ਤੋਂ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਐਕਟਿਵ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸਮੱਗਰੀ                         (ਏਪੀਆਈ) ਮੰਗਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ| ਏਪੀਆਈ ਯਾਨੀ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਕੱਚਾ ਮਾਲ| ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਏਪੀਆਈ ਉਤਪਾਦਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਣਾ ਪਏਗਾ| ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਫਾਰਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਏਪੀਆਈ ਲੈਣ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਲੱਭਣੇ ਪੈਣਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਏਪੀਆਈ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ|
ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਾਰਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਹੱਦ ਤਕ ਚੀਨ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ| ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਏਪੀਆਈ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ| ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਟੀਕੇ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਫਲ ਹੀ ਰਹੇ ਹਨ|
ਸਹੀ ਵਿਚ ਕਮੀਆਂ ਸਾਡੀਆਂ ਵੀ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਹਿਲ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ| ਕੀ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ            ਮੇਡ ਇਨ ਚਾਈਨਾ ਦੀਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਦੀਵਾਲੀ ਮੌਕੇ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਦੀਆਂ ਚੀਨੀ ਲਾਈਟਾਂ, ਪਟਾਕੇ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ| ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹਾਂ? ਲਾਨਤ ਹੈ| ਜੇ ਅਸੀਂ ਚੀਨ ਵਿਚ ਬਣੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਦੇਸੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਵਧੇਗੀ| ਗਰੀਬ ਘੁਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਹੋਵੇਗੀ| ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਕਦੋਂ| ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮਿਠਾਈਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਡਾ ਸਭ ਕੁਝ ਚੀਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ|
ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਣਜ ਸੰਗਠਨ ਐਸੋਚੈਮ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਦੀਵਾਲੀ ਤੇ ਮੇਡ ਇਨ ਚਾਈਨਾ ਦੇ ਮਾਲ ਦੀ ਮੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 40 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ| ਇਹ ਕਹਿਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ| ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣਗੇ| ਯਾਦ ਕਰੋ ਕਿ ਚੀਨ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ| ਪਰੰਤੂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਦੇ ਤੇ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੌਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਕੌਸ਼ਲ (ਸਕਿਲ), ਪ੍ਰਤਿਭਾ (ਟੈਲੇਂਟ), ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ (ਡਿਸਪਲਿਨ) ਵੀ ਹਨ|
ਸਾਨੂੰ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਟੀਆ ਮਾਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ| ਪਰ ਸਾਡੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ| ਇਹ ਕੰਮ ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਕਰਨਾ ਸੀ| ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਨਾ ਸੀ| ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ| ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਵਪਾਰ ਲਗਭਗ 100 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੈ| ਮੱਕਾਰ ਚੀਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ  ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਆਪਸੀ ਵਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ| ਉਸ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਕਈ ਪੱਧਰਾਂ ਤੇ ਲੋਹਾ ਲੈਣਾ ਪਵੇਗਾ| ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿਚ ਇਕ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਦਰਾਮਦਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਈਏ|
ਆਰ ਕੇ ਸਿਨਹਾ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *