ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਸਬੰਧੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ

ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਨਿਰਣਾਇਕ ਮਹੱਤਵ ਦੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਰਗੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਧਾਨਿਕ ਪ੍ਰੀਕ੍ਰਿਆ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਣੀ, ਤਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀਆਂ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੀ ਹੀ ਮਿਸਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ| ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਇਹ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਸੀ ਕਿ ਸੰਸਦ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਲਈ ਠੋਸ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏਗੀ|
ਪਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਹ ਕੰਮ ਕਾਰਜਕਾਰੀ  ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਕੁੱਝ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਤੇ ਸਵਾਲ  ਉੱਠੇ|  ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਸ਼ਕ ਜਤਾਇਆ|  ਪਰ ਜੋ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ,  ਉਸਨੂੰ ਇਹੀ ਆਪਣੇ ਅਨੁਕੂਲ ਲੱਗਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਜਿਉਂ ਦੇ ਤਿਉਂ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣ| ਇਸ ਪਿਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਸਖ਼ਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ|
ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੱਸਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਸਦਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ| ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੇ ਕਾਇਦੇ ਅਦਾਲਤ ਤੈਅ ਕਰੇ? ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋ ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਰੀਆਂ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਠੀਕ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਅਦਾਲਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਤੈਅ ਪ੍ਰੀਕ੍ਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ| ਉਸ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਲਈ ਨੇਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਮੇਟੀ  ਦੇ ਗਠਨ ਦੀ ਗੁਜਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ|  ਇਸ ਪਟੀਸ਼ਨ ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ| ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਵਰਤਮਾਨ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ|
ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਉਠੇ| ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਗਏ ਕਿ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨਿਰਪੱਖ ਰੁਖ਼ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਖ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ|  ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਦੇ ਰਹੇ ਹਨ|  ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੀਨੀਅਰਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰੀਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਚਲ ਕੁਮਾਰ ਜੋਤੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ  ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁੱਝ ਹਲਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ਕ ਜਤਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਗੁਜਰਾਤ ਕੈਡਰ ਦਾ ਹੋਣ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ|  ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਤੈਅਸ਼ੁਦਾ ਪ੍ਰੀਕ੍ਰਿਆ ਹੋਵੇ,  ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ|
ਨਵੀਨ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *