ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਫਟਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਵਾਧਾ

ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀਆਂ ਦਾ ਧਮਾਕਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਲਾਵੇ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਟੀਵੀ ਨਿਊਜ ਚੈਨਲਾਂ ਤੇ ਛਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ| ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਮੇਰਾਪੀ ਹਵਾਈ ਦਾ ਕਿਲਾਵੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਗਵਾਟੇਮਾਲਾ ਦਾ ਫਿਊਗੋ| ਇਹ ਧਮਾਕੇ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ 25-30 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕੇ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹੀ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਵਸੀਆਂ- ਵਸਾਈਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਉਜੜ ਗਈਆਂ ਹਨ| ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਜੋ ਫਿਲਹਾਲ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਇਸਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁਰੀ ਹੈ| ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੁਨੀਆਭਰ ਵਿੱਚ 25 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਰਾਖ,ਲਾਵਾ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਉਗਲ ਰਹੇ ਹਨ|
ਕੀ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਕੁਦਰਤੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦੁਨੀਆ ਉਤੇ ਮੰਡਰਾਉਣ ਲੱਗੀ ਹੈ? ਸ਼ਾਇਦ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ 10 ਤੋਂ 20 ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਹਰ ਸਮੇਂ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਰੂਰ ਹੈ ਪਰ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਕੋਈ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਗੱਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕੇ| ਕੀ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਤਾਕਤਵਰ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀਆਂ ਦਾ ਧਮਾਕਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੇ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ? ਕੀ ਇਸਨੂੰ ਵੱਖ ਤੋਂ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਾਇਕ ਪਰਿਘਟਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਜਲਦਬਾਜੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਲਚਲਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ|
2009 ਵਿੱਚ ਆਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਮਾਮੂਲੀ ਕਮੀ ਦੇ ਚਲਦੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਫਟਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆਭਰ ਵਿੱਚ ਫਟੇ ਹੋਏ 25 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ| ਹਾਂ, ਕੁੱਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਜੇਕਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁਣ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਘਣਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤਾਂ ਦੀ ਸੱਟ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਉਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਹੈ|
ਚੰਦਰਭੂਸ਼ਣ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *