ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ

ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ| ਪਿਛਲੇ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਰੀੜਧਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜੁਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਜੀਵ ਕਿਸ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ  ਪਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ| ਰੀੜਧਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ- ਸਤਨਧਾਰੀ,  ਪੰਛੀ,  ਉਭੇਚਰ ਜੀਵ ਅਤੇ ਰੇਂਗਨੇ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਮਤਲਬ ਸਰੀਸ੍ਰਪ| ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰੀਬ – ਕਰੀਬ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ| ਕਮੀ ਸੀ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਰੇਪਟਾਈਲਸ ਮਤਲਬ ਸਰੀਸ੍ਰਪ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ|
ਤਾਜ਼ਾ ਖਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਲ ਅਵੀਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸ਼ਈ ਮੀਰੀ  ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇਹ ਔਖਾ ਕੰਮ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ| ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜਾ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਭਰ ਦੇ ਕੁਲ 39 ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਠਿਤ ਗਲੋਬਲ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਆਫ ਰੇਪਟਾਇਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਬਿਊਸ਼ਨ  (ਗਾਰਡ) ਗਰੁਪਸ ਨੇ ਛਿਪਕਲੀ, ਸੱਪ, ਕੱਛੂ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛ ਵਰਗੇ ਤਮਾਮ ਜੰਤੂਆਂ ਦੀ 10, 064 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ  ਦੇ ਰਹਿਣ  ਦੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ|  99 ਫੀਸਦੀ ਸਰੀਸ੍ਰਪ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਇਸ ਮੈਪਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਵਰ ਹੋ ਗਈਆਂ|  ਇਸ ਨਾਲ ਜੰਗਲੀ ਜੰਤੂਆਂ ਦੀ ਨਕਸ਼ਾਨਵੀਸੀ ਦਾ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕਾਰਜ ਪੂਰਣ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸਦੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 10, 000 ਪੰਛੀ, 6000 ਉਭੇਚਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ 5000 ਸਤਨਧਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ| ਮਤਲਬ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀੜੇ  – ਮਕੌੜਿਆਂ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਤਮਾਮ ਜੀਵ-ਜਾਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਮਹੱਤਵ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹਨ| ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਖਤਰੇ ਝੇਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ|  ਮਸਲਨ ਛਿਪਕਲੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸੁੱਕੇ ਅਤੇ ਗਰਮ ਇਲਾਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਫੀਦ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਲਿਹਾਜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਰੇਗਿਸਤਾਨੀ ਇਲਾਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੀਕ ਰਹਿਣਗੇ| ਪਰੰਤੂ ਰੇਗਿਸਤਾਨੀ ਇਲਾਕੇ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਤਮਾਮ ਟਕਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ|  ਮਤਲਬ ਇਹ ਮੈਪ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜੀਵ ਮਾਤਰ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜਿਦ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵੇਕ ਦਾ ਅੰਕੁਸ਼ ਮੰਨਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਣ|
ਵਿਵੇਕ ਉਭਰਾਏ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *