ਜੰਗੀ ਜਹਾਜਾਂ ਨੂੰ ਉੜਾਉਣ ਅਤੇ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ

ਆਗਰਾ-ਲਖਨਊ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਗਵਾਹ ਬਣਿਆ|  ਸੰਡੀਲਾ ਰੋਡ ਖੰਹੋਲੀ  ਦੇ ਨੇੜੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੇ 85ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ  ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਸਤਾਰਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕੀਤੀ| ਇਹ ਮੁਜਾਹਰਾ ਇਹ ਜਤਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਹੰਗਾਮੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲੜਾਕੂ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾਹਕ ਜਹਾਜ਼ ਉਤਾਰਣ ਅਤੇ ਉੜਾਨ ਭਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਮਿਰਾਜ-2000, ਸੁਖੋਈ-30 ਅਤੇ ਸੀ-130 ਜੇ ਸੁਪਰ ਹਰਕਿਊਲਿਸ      ਸਮੇਤ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ  ਦੇ ਦਰਜਨ ਭਰ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਉਂਨਾਵ ਜਿਲ੍ਹੇ  ਦੇ ਬਾਂਗਰਮਊ ਵਿੱਚ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸ ਵੇ ਤੇ ਹੋਏ  ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ| ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹਵਾਈ ਪੱਟੀ ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਉੜਾਨਾਂ ਵੀ ਭਰੀਆਂ ਗਈਆਂ| ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਮਾਲਵਾਹਕ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹਤ ਅਭਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ|  ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇ ਤੇ ਮਾਲਵਾਹਕ ਉਤਾਰੇ ਗਏ ਹਨ|  ਹੜ੍ਹ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤ ਦੇ ਵਕਤ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ|  ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਸਮਗਰੀ ਢੋਹ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ|
ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਯੁੱਧ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਆਪਦਾ ਰਾਹਤ ਵਰਗੀਆਂ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦਾ ਜਾਇਜਾ ਲੈਣਾ ਸੀ|  ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਅਭਿਆਸ  ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ  ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਸਤੇ ਗਰੁੜ ਕਮਾਂਡੋ ਸੀ-130ਜੇ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇ  ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਮੋਰਚਾ ਸੰਭਾਲਿਆ| ਮਾਲਵਾਹਕ ਜਹਾਜ਼ ਦੋ ਸੌ ਕਮਾਂਡੋ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ| ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਵਿੱਚ 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ| ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2015 ਵਿੱਚ ਮਿਰਾਜ ਜਹਾਜ਼ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਜਮੁਨਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇ ਤੇ ਉਤੱਰਿਆ ਸੀ| ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਭਿਆਸ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼  ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ  ਨੇ ਲਖਨਊ-ਆਗਰਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਤੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉੜਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਇਸਦੇ ਉਦਘਾਟਨ  ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਕਰਾਇਆ ਸੀ| ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ|  ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ|
ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਜਮਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ|  ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਕਰਤਬ ਵੀ ਦਿਖਾਏ| ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ  ਏਅਰਬੇਸ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਹਵਾਈ ਪੱਟੀ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਚਲਨ ਇੱਧਰ ਵਧਿਆ ਹੈ|  ਕਿਸੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਜਾਂ ਯੁੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਏਅਰਬੇਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇ ਬੜੇ ਕੰਮ  ਦੇ ਸਾਬਤ ਹੋਣਗੇ| ਇਹ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇ ਬਣਾਉਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਦੂਜੇ ਕਈ ਮੁਲਕ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਪੱਟੀ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ| ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ,  ਤਾਇਵਾਨ,  ਫਿਨਲੈਂਡ, ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ, ਪੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ| ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਕਦਮ  ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਤਾਰੀਫ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ|
ਨਵੀਨ ਕੁਮਾਰ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *