ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਕਿਮ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਟਰੰਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬੱਧੀ

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਉਤਰ ਕੋਰੀਆਈ ਨੇਤਾ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਜਰਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਸਨ| ਉਤਰ ਕੋਰੀਆ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਕੋਰੀਆਈ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਤਨਾਓ ਅਸਧਾਰਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਭੜਕ ਉਠਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ| ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਨਣਾ ਖੁਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਗਈ ਸੀ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਕਈ ਪੇਚਦਾਰ ਮੋੜ ਆਏ| ਕਦੇ ਇੱਕ ਨੇ ਤਾਂ ਕਦੇ ਦੂੱਜੇ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਗੱਲ ਵਿਗੜਦੇ-ਵਿਗੜਦੇ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰੀਨ ਦੱਸਿਆ|
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੇ ਕੋਰੀਆਈ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਪਰਮਾਣੂ -ਸ਼ਸਤਰ ਰਹਿਤ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਸਹਿਮਤ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸਦੇ ਕਿੰਨੇ ਪੜਾਅ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਅਜੇ ਬਿਨਾਂ ਜਵਾਬ ਦੇ ਹਨ| ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੌਲੀ – ਹੌਲੀ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨੇ ਹਨ| ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਸਾਊਥ ਕੋਰੀਆ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੇ ਹਾਮੀ ਭਰੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਨਾਰਥ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਪਰਮਾਣੂ ਨਿਰਸਤਰੀਕਰਣ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਜਾਂਚ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ ਹੈ| ਕਿਮ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਇੰਜਨ ਪ੍ਰੀਖਣ ਥਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਤਰ ਕੋਰੀਆ ਤੇ ਲੱਗੀ ਪਾਬੰਦੀ ਫਿਲਹਾਲ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ|
ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਬਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਬਿਲਕੁੱਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਹੈ| ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਮੰਜਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਲੰਬਾ ਸਫਰ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੈ| ਬਾਵਜੂਦ ਇਸਦੇ, ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਉਤਰ ਕੋਰੀਆ ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਖ਼ਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੇਣਾ ਜੋਰ-ਜਬਰਦਸਤੀ ਨੂੰ ਜਾਇਜ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ|
ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜਦੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਬੇਹੱਦ ਕਮਜੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਨਤੀਜੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹਨ| ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਕੌਸ਼ਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਬਾਅ ਅਕਸਰ ਉਲਟ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ| ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਠੀਕ ਅਸਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬਾਕੀ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੀਕ ਕੂਟਨੀਤੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਕਿਮ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੇਜ ਤੱਕ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ| ਇਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧਾਈ ਜਿਤਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਸਬਕ ਇਹ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਜੇਕਰ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਕੁਝ ਮਸਲਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਹੱਲ ਕੱਢੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ|
ਕਮਲ ਹਸਨ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *