ਤਾਜਮਹਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ

ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਤਾਜਮਹਲ ਨੂੰ ਜੋ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਧਰੋਹਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੋ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਠੋਸ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਏ ਹਨ| ਇਹ ਹਾਲਤ ਉਦੋਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਸਮੇਂ- ਸਮੇਂ ਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ| ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਾਜਮਹਲ ਤੇ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਧਦਾ ਹੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਾਜ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਕੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਪਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ| ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਤਾਜ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦਸ ਹਜਾਰ ਚਾਰ ਸੌ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਹੋਟਲ ਬਣਾਉਣ ਉਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਨਿਰਮਾਣ ਬਦਸਤੂਰ ਜਾਰੀ ਹੈ| ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਗਰਾ, ਮਥੁਰਾ, ਫਿਰੋਜਾਬਾਦ, ਹਾਥਰਸ ਅਤੇ ਏਟਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਭਰਤਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ|
ਤਾਜਮਹਲ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਦਯੋਗ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ| ਆਗਰਾ ਦਾ ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜਾਬਾਦ ਦਾ ਚੂੜੀ ਉਦਯੋਗ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ| ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਜਹਰੀਲੇ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੁੰਹਦ ਜਮੁਨਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ| ਇਹੀ ਗੰਦਾ ਅਤੇ ਜਹਰੀਲਾ ਪਾਣੀ ਤਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਲੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਹੁੰਦਾ ਨਾ ਦਿੱਖ ਰਿਹਾ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਤਾਜ ਦੇ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਰਾ ਵੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਝਲਕਦੀ ਹੋਵੇ| ਅਦਾਲਤੀ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਤਾਜ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜੇਕਰ ਕੁੱਝ ਹੋ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਨੀ ਮੰਥਰ ਗਤੀ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕੰਮ ਪਹਿਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ| ਅਦਾਲਤੀ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ , ਇਹ ਇਸ ਨਾਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਜਦੋਂ ਤਾਜ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਹੋਟਲਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਸਭ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੰਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖਦਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ?
ਤਾਜਮਹਲ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਾਂ ਬਣੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਸਤਹੀ ਅਤੇ ਫੌਰੀ ਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ| ਜਿਵੇਂ ਤਾਜ ਦੇ ਅੱਧੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਤੇ ਰੋਕ ਹੈ| ਰਾਖਵਾਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੁੱਲ੍ਹਾ, ਗੋਹੇ ਅਤੇ ਕੋਲਾ ਜਲਾਉਣ ਤੇ ਰੋਕ ਹੈ| ਆਗਰਾ, ਫਿਰੋਜਾਬਾਦ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੈਸ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ| ਪਰ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਨਿਪਟਨ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ| ਸਮੱਸਿਆ ਸਿਰਫ ਤਾਜ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਵੱਧਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਧਰੋਹਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ| ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਲਈ ਸਖਤ ਕਦਮ ਉਠਾਵੇ| ਇੱਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਤਾਂ ਖੂਬ ਬਣਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾਸ਼ਕਤੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ| ਵਰਨਾ ਕੀ ਤਾਜ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕੰਮ ਹੈ!
ਨੀਰਜ ਕੁਮਾਰ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *