ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਅਰੁਣਾਂਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਫੇਰੀ ਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ

ਧਰਮਗੁਰੂ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਤਵਾਂਗ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਇਤਰਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਹੀ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ|  ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਕੌਣ ਜਾਵੇਗਾ,  ਇਸਦਾ ਅਸੀਂ ਹੀ ਕਰਨਾ ਹੈ|
ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਆਏ 58 ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ  ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ| ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜਾਦੀ ਦੀ ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ|  ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੀਨ ਦਾ ਸ਼ੱਕੀ ਸੁਭਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਘੱਟ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਨਹੀਂ|
ਚੀਨ ਨੂੰ  ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਲੱਗਦਾ ਰਿਹਾ  ਹੈ ਕਿ ਧਰਮਗੁਰੁ ਵੱਖਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ| ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਚੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੀਮਿਤ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਚੀਨ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਕਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ|  ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੁਝ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚੀਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ|  ਭਾਰਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ,  ਚੀਨ ਕਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਕਦੇ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਉਲਝਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਾ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਹਾਸਿਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ|
ਚੀਨ ਨੂੰ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ  ਨਾਲ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੁਣ 1962 ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਹਰ ਚਾਲ ਦਾ ਮੂੰਹਤੋੜ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ|  ਚੀਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ  ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਰੱਖਕੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਡਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ|
ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਰਗਨਾ ਮਸੂਦ ਅਜਹਰ  ਦੇ ਬਚਾਵ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਕੇ ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹੁਣ ਫਿਰ ਸਪਸ਼ਟ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਜਹਰ  ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦਾ ਵੀਟੋ ਸਾਨੂੰ ਉਸਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ|  ਚੀਨ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਮਾਇਨੇ ਵੀ ਸਮਝ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ| ਹਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਚਾਲ ਚਲਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਪਰ ਮੁੱਦਾ ਕੂਟਨੀਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਵੀ ਤਾਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਇੱਕ ਆਤਮਕ ਧਰਮਗੁਰੂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ|
ਚੀਨ ਜੇਕਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਖਲ ਨਾ  ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੀ ਅਜਾਦੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਚੀਨ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਉਸਦਾ ਗੁਆਂਢੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਚਾਹ ਕੇ ਵੀ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ|
ਉਮੇਸ਼

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *