ਦਲੇਰ ਮਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸਜਾ ਨੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕੀਤੇ

ਮਨੁੱਖ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਰਹੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਦਲੇਰ ਮਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਟਿਆਲਾ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਰਾਏ ਜਾਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਖਬਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਦੀ ਪੇਚੀਦਗੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਕਈ ਵਾਰ ਸਮਰਥ ਅਤੇ ਰਸੂਖ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ| ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਕਮਜੋਰ ਪ੍ਰਿਸ਼ਠਭੂਮੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤੇਜੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਵਿਅਕਤੀ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਰਸੂਖਦਾਰ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪੁਲੀਸ – ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਣ ਵਰਗਾ ਭਾਵ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਦਲੇਰ ਮਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਵਸੂਲਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਆਉਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਇੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜਾ ਹੋਈ ਵੀ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਜ਼ਮਾਨਤ ਵੀ ਮਿਲ ਗਈ|
ਮਤਲਬ ਹੁਣ ਉਹ ਸਜਾਯਾਫਤਾ ਭਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਲਹਾਲ ਆਜ਼ਾਦ ਹਨ| ਮਨੁੱਖ ਤਸਕਰੀ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਅਜਿਹੀ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਆਧਾਰ ਚਾਹੇ ਜੋ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਖੁਦ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਫ ਦੇ ਤਕਾਜੇ ਦੇ ਬਰਕਸ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ!
ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦਾ ਝਾਂਸਾ ਦੇ ਕੇ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਦੀ ਠੱਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈ ਗਰੋਹ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ| ਮਨੁੱਖ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਇਸ ਧੰਧੇ ਨੂੰ ਕਬੂਤਰਬਾਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਦਲੇਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 2003 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕ ਤੇ ਰੱਖ ਕਰ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਕੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ| ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਭਾਰੀ ਰਕਮ ਵਸੂਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਮਾਮਲਾ ਖੁੱਲਣ ਲੱਗਿਆ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ| ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਇਕੱਤੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ| ਪਰ ਦਲੇਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਦ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਿਆ, ਇਸਦਾ ਅੰਦਾਜਾ ਇਸ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਫੜਿਆ ਸੀ ਉਦੋਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਪੁਲੀਸ ਦੀ ਉਸ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ| ਫਿਰ 2006 ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਦਲੇਰ ਮਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਅਦਾਲਤ ਵਲੋਂ ਮਾਮਲਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ| ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੌਜੂਦ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਛਾਨਬੀਨ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਨਾ ਦਿੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਦਲੇਰ ਮਹਿੰਦੀ ਇਸ ਸਜਾ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਨਿਕਲਦੇ|
ਮਨੁੱਖ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ| ਇਸਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗਰੋਹਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਭੋਲ਼ੇ-ਭਾਲੇ ਅਤੇ ਕਮਜੋਰ ਲੋਕ ਫਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤਬਾਹ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਦਲੇਰ ਮਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਰਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜਾ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮਿਲਣਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੈਰਕਾਨੂਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨੋਬਲ ਨੂੰ ਹੀ ਵਧਾਏਗਾ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਕਈ ਵਾਰ ਪੁਲੀਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ| ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲੀਸ ਜੇਕਰ ਸਬੰਧਿਤ ਦੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਰਸੂਖ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਆਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਬਣਾਏ, ਤਾਂ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ|
ਇੰਜ ਵੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ|
ਦਿਨੇਸ਼ ਵਰਮਾ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *