ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨਵਾਂ ਕਾਲਜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕੰਮ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਉੱਤੇ ਵਿਰੋਧ ਭੜਕ ਉਠਿਆ ਹੈ| ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਦੁੱਖੀ ਹੈ ਪਰ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇਹ ਕਾਲਜ ਹੈ- ਸਿਰਫ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਹੀਂ ਸਨ| ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਅੱਗੇ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ| ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਜਨਰਲ ਲਹਨਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੇਟੇ ਸਨ| ਜਨਰਲ ਲਹਨਾ ਸਿੰਘ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਸਨ ਪਰ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਰਫ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਪਹਿਚਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਨੀਂਹ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਖੜੀ ਹੋਈ| ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਏ ਦੇ ਸਾਥੀ ਬਣੇ| ਉਹ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਨ| ਉਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਹਿਮਾਇਤੀ ਸਨ| 1881 ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਘਾ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰ ਹੈ| ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਕੀਤਾ| 1882 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ| ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੱਜ ਵੀ ਚੰਡੀਗੜ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ| 1894 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣੇ|
ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਏ.ਓ. ਹਿਊਮ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਜੁੜੇ ਰਹੇ| ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ‘ਸਵਰਣ ਮੰਦਿਰ’ ਯਾਨੀ ਹਰਮੰਦਿਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਤੀਹ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਰਤਾਧਰਤਾ ਵੀ ਰਹੇ| ਇਹ ਕਿਵੰਦਤੀ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ- ਜੋ ਲਾਹੌਰ, ਕਰਾਚੀ, ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੀ- ਤਿੰਨ ਟਰਸਟਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਜਿਹੀ ਰਹੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਟਵਾਰਾ ਵੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ| ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਟਰੱਸਟ ਦੋਵਾਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ| ਕੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਮਿਟਾਉਣਾ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ? ਵੰਦੇਮਾਤਰਮ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਗੀਤ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਸਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਅਕਤਤਵ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ| ਬੇਸ਼ੱਕ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਨ ਨੂੰ ਉਸੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ| ਬਹਿਰਹਾਲ, ਅਜਿਹਾ ਬਿਆਨ ਦੇਣਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਾਲਜ ਬਣਵਾਇਆ ਜਾਵੇ| ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੰਦੇਮਾਤਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਜਤਾਈ ਜਾ ਸਕੇਗੀ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਾਲਜ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠਿਆ ਦੀ ਯਾਦ ਵੀ ਅਖੰਡਤ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ|
ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *