ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਵੱਧਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਮਸਲਾ


ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਮਸਲਾ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਗੰਭੀਰ  ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਲਾਕਡਾਉਨ  ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਾ ਸਿਰਫ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਵੇਖੀ ਗਈ,  ਬਲਕਿ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਈਆਂ|   ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫਿਰ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਪਰਾਲੀ  ਸਾੜਣ ਨਾਲ ਤੇ ਕੁੱਝ ਫੀਸਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ| ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (ਸੀਪੀਸੀਬੀ) ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆTਣਾ ਪਿਆ ਹੈ| ਬੋਰਡ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ  ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਗਿਰਾਉਣ ਸਬੰਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲੇ ਵਿੱਚ ਕੂੜਾ ਪਾਏ ਜਾਣ ਨੂੰ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੋਣ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ| ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸੀਪੀਸੀਬੀ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੜੀਬੱਧ ਕੰਮ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ| ਸੀਪੀਸੀਬੀ ਦਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਇਦੇ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਸੰਭਾਲਣੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਣਗੇ|  ਉਂਝ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਰੋਕ ਲਈ ਕੁੱਝ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣੇ ਹੋਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ| ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀਪੀਸੀਬੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਡੰਪਿੰਗ ਸਥਾਨਾਂ ਭਲਸਵਾ, ਗਾਜੀਪੁਰ ਅਤੇ ਓਖਲਾ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਰਤ ਠੋਸ ਰਹਿੰਦ-ਖੁੰਹਦ ਪਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਛੇਤੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ|  ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਸਲਈ ਹੈ ਕਿ ਦਿਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜੀ ਹੋਵੇਗੀ| ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪਟਾਖਾ 10 ਲਿਟਰ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਪਟਾਖਾ 100 ਲਿਟਰ ਤੱਕ ਆਕਸੀਜਨ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ| ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਨਤਾ ਖੁਦ ਹੀ ਪਟਾਖਿਆਂ ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਏ| ਅਜਿਹੇ ਕਦਮ  ਚੁੱਕ ਕੇ ਹੀ ਗੰਭੀਰ  ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਰਹਿਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ|  ਸਰਕਾਰ  ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਤਾ ਦੀ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ| ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰ  ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਰਹਿ ਕੇ ਇਹ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ| ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਮਸਲਨ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਟੂ ਟੀਅਰ  ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ| ਬੇਸ਼ੱਕ, ਸੀਪੀਸੀਬੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮ ਹੈ ਪਰ ਬਾਕੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਇਸ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਬੀੜਾ ਚੁੱਕਣਾ ਪਵੇਗਾ|  ਇਹ ਜੰਗ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣੀ ਪਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਹਾਂ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਵਕਤ                  ਹੈ|
ਚਮਨ ਲਾਲ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *