ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਥਾਂ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਭਾਰਤ

ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਸਮਰੱਥਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਸਾਧਨ ਹਨ| ਇਸਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ| ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਯੋਗ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ| ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਰਲਡ ਟਰੈਵਲ ਐਂਡ ਟੂਰਿਜਮ ਕਾਉਂਸਿਲ ( ਡਬਲਿਊਟੀਟੀਸੀ ) ਦੀ ਸਾਲ 2018 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੈ|
ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ( 2011-17 ) ਵਿੱਚ 185 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀਕਰਣ ਡਬਲਿਊਟੀਟੀਸੀ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਹਨਾਂ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ- ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਯੋਗਦਾਨ, ਆਗੰਤੁਕ ਨਿਰਯਾਤ ( ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਿਜਮ ਖ਼ਰਚ), ਘਰੇਲੂ ਖ਼ਰਚ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਨਿਵੇਸ਼| ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਟੂਰਿਜਮ ਖੇਤਰ ਲਈ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ|
ਇਹ ਸਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਖਬਰ ਹੈ ਪਰ ਟੂਰਿਜਮ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਦਮ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕਣੇ ਪੈਣਗੇ| ਇਸ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਹਿਲਾ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਾਉਣ ਤੱਕ ਕਾਫੀ ਕੁੱਝ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ|
ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2014 ਵਿੱਚ 76. 80 ਲੱਖ ਸੀ, ਜੋ 2017 ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ| ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਫੋਰੇਕਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ 2.02 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2017 ਵਿੱਚ 27.3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ| ਅਸੀਂ ਸਾਲ 2023 ਤੱਕ 100 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ| ਇਸਦੇ ਮੱਦੇਨਜਰ ਅਨੇਕ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ| ਅਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਟੂਰਿਜਮ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਰ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰੂਜ ਟਰਮਿਨਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ| ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਟੂਰਿਜਮ ਸਾਡੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪੂਰਬ ਉੱਤਰ ਰਾਜਾਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣ| ਵਰਤਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਇਹਨਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਇੰਫਰਾਸਟਰਕਚਰ ਨੂੰ ਉੱਨਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਲਾਨੀ ਅਕਸਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ| ਅੰਡਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਟੂਰਿਜਮ ਸਬੰਧੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਖਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਖੁੱਲੇ ਹਨ|
ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇ ਦੋ ਮੋਹਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹਨ| ਇੱਕ, ‘ਸਵਦੇਸ਼ ਦਰਸ਼ਨ’ ਜਿਸਦੀ ਕੁਲ ਲਾਗਤ 5, 992 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ‘ਪ੍ਰਾਸਾਦ’ ਜਿਸਦੀ ਲਾਗਤ 727 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ| ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਡੇ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੌਚਾਲੇ, ਪਾਰਕਿੰਗ, ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਕੈਫੇਟੇਰਿਆ, ਵਾਈ – ਫਾਈ ਆਦਿ| ਸਾਲ 2019 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸਵਦੇਸ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੀਹ ਨਵੀਆਂ ਪਰਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ|
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਫਾਈ ਕਵਰੇਜ 39 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 95 ਹੋ ਗਿਆ| ਇਸ ਨਾਲ ਟੂਰਿਜਮ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਜਬਰਦਸਤ ਸੁਧਾਰ ਆਇਆ ਹੈ| ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਫਾਈ ਸਬੰਧੀ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਤੇ ਕਾਫੀ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ 60 ਫੀਸਦੀ ਪੇਂਡੂ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸ਼ੌਚਾਲੇ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ |
ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ 95 ਪੇਂਡੂ ਸਫਾਈ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਅਤੰਰਗਤ 507369 ਪਿੰਡ ਖੁੱਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਚ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ| ਇਹ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਫਰ ਸੀ| ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਸ਼ੌਚਾਲੇ ਕਵਰੇਜ ਹੁਣ 87 ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਚੌਥਾਈ ਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰ-ਘਰ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਕੂੜਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਕਰਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਜਿਵੇਂ – ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬਹੁਮੁਖੀ ਯਤਨ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ, ਉਂਝ – ਉਂਝ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਸੁਗਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਸਰ ਦਿਖਾਉਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿਕਰਯੋਗ ਤੇਜੀ ਆਵੇਗੀ|
ਕੇ. ਜੇ. ਅਲਫੋਂਸ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *