ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ

ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ
ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਵੱਖ- ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਬਦੀਲੀ
ਇਸ ਵਾਰ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਠੰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਕਹਿਰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਦੋਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਗਰਮੀ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਹ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ ਕਰ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਉਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ ਬੀਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਡੇਢ ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਜਦੋਂਕਿ ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ 2. 7 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਵਾਧੇ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ| ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਲਕਿ ਸੰਸਾਰਿਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਇਹ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਗੜਦਾ ਮਿਜਾਜ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਸਬੱਬ ਹੈ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਨ ਲਈ ਬੀਤੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾ, ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ, ਕਾਨਕੁਨ ਆਦਿ ਵੱਡੇ – ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ 197 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ-ਪੱਤਰ ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ – ਆਪਣੇ ਇੱਥੇ ਕਾਰਬਨ ਉਤਸਰਜਨ ਘੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ ਸੰਸਾਰਿਕ ਤਾਪਮਾਨ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਦੋ ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਸੀ | ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਠੋਸ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ| ਦਰਅਸਲ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚਾਂ ਉਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵਿਗੜਦੇ ਮਿਜਾਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਰ੍ਹਾਂ – ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਵੀ ਦੋਹਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਸੁਖ – ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੀ ਚਾਹਤ, ਸਕਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਬੇਕਾਬੂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੋਜਗਾਰ ਦੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਚਲਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਰਥਹੀਨ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ|
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਵਾਰ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਾਪਮਾਨ ਚਾਲੀ ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਚੱਲੀ ਹਨੇਰੀ ਅਤੇ ਗੜੇਮਾਰੀ ਨਾਲ ਖੇਤ – ਖਲਿਹਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੀ, ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਅਸੀਂ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮੌਸਮ ਦਾ ਮਿਜਾਜ ਕਦੋਂ ਕਿੱਥੇ ਕਿਸ ਕਦਰ ਬਦਲ ਜਾਵੇ, ਕੁੱਝ ਵੀ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਚਲਦੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਦਾ ਮਿਜਾਜ ਕਿਸ ਕਦਰ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਇਸ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ – ਦੋ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਕਰੀਬ 30 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ| ਸਕੂਲੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਕਿ ਯੂਰਪ ਦਾ ਮੌਸਮ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਉਤਰੀ ਧਰੁਵ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਔਸਤਨ ਸਿਫ਼ਰ ਤੋਂ ਤੀਹ ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਰਫ ਦੀ ਮੋਟੀ ਚਾਦਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਨਜਾਰਾ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ| ਜਿੱਥੇ ਯੂਰਪ ਜਬਰਦਸਤ ਬਰਫਬਾਰੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੀਤਲਹਰ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਰ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਮਟਿਆ ਰਿਹਾ, ਉਥੇ ਹੀ ਉਤਰੀ ਧਰੁਵ ਦੇ ਕੁੱਝ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਸਿਫ਼ਰ ਤੋਂ ਦੋ ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਉਤੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ|
ਮੌਸਮ ਦੀ ਮੁਖਾਲਫਤ ਸਾਲ – ਦਰ – ਸਾਲ ਕਿਸ ਕਦਰ ਵੱਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਇਸ ਤੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੋਕਾ ਤੇ ਕਿਤੇ ਬੇਮੌਸਮੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਖਾ , ਕਿਤੇ ਜਬਰਦਸਤ ਬਰਫਬਾਰੀ ਤੇ ਕਿਤੇ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਡ, ਕਦੇ – ਕਦੇ ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਤੇ ਕਿਤੇ ਤੂਫਾਨ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤਾਂ| ਇਹ ਸਭ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਖਿਲਵਾੜ ਦੇ ਹੀ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਬੁਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੋਹਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਦਰਤ ਕਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੂਫਾਨ ਤੇ ਕਦੇ ਭੁਚਾਲ, ਕਦੇ ਸੋਕਾ ਤੇ ਕਦੇ ਅਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿਕਰਾਲ ਰੂਪ ਦਿਖਾ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਣ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਕੁੱਝ ਕਰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ| ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੱਮਝਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਸੀਨਾ ਚੀਰ ਕੇ ਹਰੇ – ਭਰੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਹੀ ਰਸਤਾ ਖੋਲ ਰਹੇ ਹਾਂ|
ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਠੰਡਾ ਮਾਹੌਲ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ , ਪਰ ਪਹਾੜ ਸਬੰਧੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਵੱਧਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਵੱਡੇ – ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਦੋਹਨ ਅਤੇ ਸੁਰੰਗਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬੇਦਰਦੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਸੀਨਾ ਚੀਰਦੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹੀ ਮਾੜਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇਹਨਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਠੰਢਕ ਵੀ ਹੌਲੀ – ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ| ਹਾਲਾਤ ਇੰਨੇ ਵੱਧ ਬੁਰੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ, ਸੋਲਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਹਸੀਨ ਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੱਖਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਤਾਂ ਏ.ਸੀ. ਦੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਹੈ| ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਚਲਦੇ ਸਾਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਵੀ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ|
ਕਰੀਬ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨਾ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਔਸਤਨ 32 – 33 ਡਿਗਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ 40 ਦੇ ਪਾਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ| 2016 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਫਲੌਦੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਤਾਂ 51 ਡਿਗਰੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧੇ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ| ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਤਾਂ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ 5 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਥੇ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਕਰੀਬ ਵੀਹ – ਤੀਹ ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਸੋਕੇ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸਾ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ, ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ, ਦੱਖਣ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਦੱਖਣ ਯੂਰਪ ਆਦਿ ਆਉਣਗੇ|
ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵੱਧਦੇ ਜਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹਨ? ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਹੈ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ, ਜੋ ਤਮਾਮ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਖ – ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਧਨ ਜੁਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਨਸਾਨੀ ਕ੍ਰਿਆਕਲਾਪਾਂ ਦੀ ਹੀ ਦੇਣ ਹੈ| ਪਟਰੋਲ, ਡੀਜਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਧੂੰਏਂ ਨੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈ ਆਕਸਾਇਡ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਖਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 30 ਫੀਸਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਇਡ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਮੌਸਮ ਦਾ ਮਿਜਾਜ ਵਿਗਾੜਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ| ਦਰਖਤ-ਬੂਟੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਇਡ ਨੂੰ ਅਵਸ਼ੋਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ-ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ੈਪੱਧਰ ਤੇ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ|
ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਹੈ ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਆਬਾਦੀ ਵਾਧਾ| ਧਰਤੀ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਤਾਂ ਓਨਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਣ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਦੋਹਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਜੋ ਤਿੱਖੀ ਚੋਟ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਧਕ ਰਹੀ ਹੈ| ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰਗਵਾਸੀ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ ਦੀ ਇਸ ਟਿੱਪਣੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਜਰਅੰਦਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਆਬਾਦੀ ਇਸ ਕਦਰ ਵੱਧਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਖਪਤ ਦਿਨੋ -ਦਿਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਕਰੀਬ ਛੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਧਰਤੀ ਅੱਗ ਦਾ ਗੋਲਾ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ| ਧਰਤੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵੱਧਦੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹੀ ਮਾੜਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਤਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਫ ਪਿਘਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦਾ ਜਲਪੱਧਰ ਵਧਣ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਜਲਮਗਨ ਹੋਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ|
ਯੋਗੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਗੋਇਲ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *