ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧਦਾ ਪਰਮਾਣੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ

ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਨੋਬੇਲ ਇਸ ਵਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਪੇਨ ਅਗੇਂਸਟ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਕਾਂਬਾ (ਆਈਕੈਨ) ਨਾਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ  ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿਨੇਵਾ ਤੋਂ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਆਈਕੈਨ ਸੰਨ 2007 ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੈਂਪੇਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਨੋਬੇਲ ਲਈ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਐਲਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾਲ  ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਮਨੁੱਖੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੇ ਪਾਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਧੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈਕੈਨ ਨੂੰ 2017 ਦਾ ਨੋਬੇਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ| ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਚਲਾਏ ਕੈਂਪੇਨ ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਈ ਦੁਨੀਆ  ਦੇ 122 ਦੇਸ਼ ਇਸ ਸੰਧੀ  ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਆਏ |  ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਟਮੀ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ – ਆਪਣੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਧੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਕੀਤਾ|
ਨੋਬੇਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੰਧੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏਗੀ, ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੀ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ,  ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧੇਗੀ| ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇੱਕ ਮਾਇਨੇ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਵੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਨ 1970 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪਰਮਾਣੂ ਅਪ੍ਰਸਾਰ ਸੰਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ| ਸ਼ੀਤਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ ਅਮਰੀਕਾ, ਰੂਸ,  ਫ਼ਰਾਂਸ,  ਚੀਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ  ਦੇ ਕੋਲ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਸਨ| ਹੁਣ ਇਸ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ,  ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਨਾਰਥ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਅਘੋਸ਼ਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਇਜਰਾਇਲ ਦਾ ਵੀ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ|
ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਦਾ ਸਮੱਝੌਤਾ ਜੇਕਰ ਟੱਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਦਸਵਾਂ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਸੰਪੰਨ ਦੇਸ਼ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਐਟਮੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁਣ ਕੋਈ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ| ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਨਾਰਥ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕਦੇ ਵੀ ਲੜਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਨੋਬੇਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਪਰੰਤੂ ਬਾਕੀ ਦੇ ਅੱਠ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਉਤੇ ਅਜਿਹੇ ਚੁਪ ਹਨ,  ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕੋਈ ਐਕਡੇਮਿਕ ਬਹਿਸ ਹੋਵੇ|  ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਹਿਰੋਸ਼ਿਮਾ – ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਯਾਤਨਾ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ  ਦੇ ਢੇਰ ਉਤੇ ਸੁਸਤਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਆਈਕੈਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੁੱਟੇ ਸਪਨੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ ਵਰਗੀ ਹੈ|
ਰਾਜੀਵ ਮਲਹੋਤਰਾ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *