ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਆਰਥਿਕ ਭੇਦਭਾਵ

ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧਦਾ ਆਰਥਿਕ ਪਾੜਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ| ਅਮੀਰ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰੀਬ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ| ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਦਾ ਹਾਲ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਵੀ ਬੁਰਾ ਹੈ| ਗਰੀਬੀ-ਅਮੀਰੀ ਦੀ ਖਾਈ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਕੁੱਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਚੌੜੀ ਹੈ| ਗਰੀਬੀ ਹਟਾਉਣ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ‘ਆਕਸਫੈਮ’ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਐਨ ਇਕਾਨਮੀ ਫਾਰ ਦ 99 ਪਰਸੈਂਟ’ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਫੀਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਗਿਣਤੀ ਬਾਕੀ 99 ਫੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਕੁਲ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ|
ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅੱਠ ਸੁਪਰ ਅਮੀਰਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅੱਧੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ| ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ 58 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਭਤੋਂ ਅਮੀਰ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ| ਆਰਥਿਕ ਪਾੜੇ ਦੀ ਇਹ ਖਾਈ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌੜੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ| ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਰੀਬ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ| ਚੀਨ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਲਾਓਸ, ਭਾਰਤ, ਬਾਂਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ 10 ਫੀਸਦੀ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ 15 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਸਭਤੋਂ ਗਰੀਬ 10 ਫੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ 15 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੋਈ ਹੈ|
ਆਕਸਫੈਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਟਡੀ ਦਾ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਉਦੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦੌਲਤਮੰਦ ਵਰਲਡ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫੋਰਮ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦਾਵੋਸ ਪੁੱਜਣ ਵਾਲੇ ਹਨ| ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਇਸ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਹੱਲ ਲੱਭਣਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ| ਸਧਾਰਣ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਰੋਸ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਕਈ ਵੱਡੇ – ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਉਗਰਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਇਹੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਹੈ| ਆਕਸਫੈਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਇੱਕ ਮਤਲਬ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰੀਕਰਣ ਅਤੇ ਭੂਮੰਡਲੀਕਰਣ ਤੇ ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀ ਵੀ ਹੈ|
ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਤਮਾਮ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦਾ ਇਹ ਮਾਡਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਨਿਆਂਪੂਰਣ ਬਟਵਾਰੇ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁੱਲ ਨਾਕਾਮ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਇਸਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਟ੍ਰਿਕਲ ਡਾਉਨ ਥਿਅਰੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉੱਪਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਰਿਸ-ਰਿਸ ਕੇ ਸਮਾਜ ਦੇ      ਹੇਠਲੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਹਵਾ – ਹਵਾਈ ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ| ਦਰਅਸਲ ਵਿੱਤੀ ਪੂੰਜੀ ਆਧਾਰਿਤ ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮਜਬੂਤ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਹੋਇਆ|
ਛੋਟੇ – ਮੋਟੇ ਉਦਯੋਗ – ਧੰਦਿਆਂ ਦਾ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਜਾਣਾ ਇਸਦੀ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮਜੋਰੀ ਹੈ| ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਰੋਲ ਘਟਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਬਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈਆਂ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਇਹੀ ਬਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮੀਰਾਂ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੈਕਸ ਲਗਾ ਕੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਣ| ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫੈਸਲਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਪੈਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹੀ ਕਾਬੂ ਹੈ| ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਸਿਰ ਤੋਂ ਗੁਜਰ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਅਰਾਜਕਤਾ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਨਣ ਲੱਗਣ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਮਤਾ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ|
ਰਾਜਵੀਰ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *