ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਫਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਲਝਿਆ ਧਰਮ

11 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਵਾਪਰੀਆਂ ਦੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਉਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ| ਇੱਕ ਘਟਨਾ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਹੈ ਇੱਕ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ| 11 ਸਤੰਬਰ 2001 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ| ਅਗਵਾ ਕੀਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਗਗਨਚੁੰਬੀ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਟਾਵਰ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਉਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ| ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2 ਹਜਾਰ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ| ਇਹ ਕਿਸੇ ਡਰਾਉਣੀ ਫਿਲਮ ਦਾ ਕਾਲਪਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਹੀ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਹਕੀਕਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ ਕਿ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਨੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਦਾ ਜੋ ਤਰੀਕਾ ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਤਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਭਸਮਾਸੁਰ ਬਣ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹੈ| ਸਰਵਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਦੰਭ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਅਮਰੀਕਾ ਉਸ ਦਿਨ ਅੱਤਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲਾਚਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਸੀ| ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਬਣੀ ਖਾਈ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਗਾੜਾ ਹੋ ਗਿਆ| ਹੁਣ ਗੱਲ ਕਰੀਏ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ 11 ਸਤੰਬਰ ਦੀ| 1893 ਵਿੱਚ 11 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੀ ਧਰਮ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਨੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ| ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਈਨਾਂ ਨੇ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਸੀ| ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਭੈਣੋ ਅਤੇ ਭਰਾਵੋ ਦਾ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ| ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ -ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਵੱਖ – ਵੱਖ ਰਸਤਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਕੇ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਤੇ ਚੁਣਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਰਸਤੇ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਭਲੇ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਸਭ ਰੱਬ ਤੱਕ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ| ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ9/11 ਵਰਗੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ| ਪਰੰਤੂ ਅਸੀਂ ਉਦੋਂ ਵੀ ਸਬਕ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਵੀ ਕੁੱਝ ਸਿੱਖਣ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ 8 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਆਰਐਸਐਸ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਭਾਸ਼ਣ| ਗਨੀਮਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਧਰਮ ਸੰਸਦ ਨਹੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਮੰਚ ਸੀ| ਇਸ ਮੰਚ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਸਵਾਮੀਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਤਾਂ ਕੀਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਦਿਖਿਆ| ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ| ਹਿੰਦੁਤਵ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਸ਼ੇਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ| ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਹਿੰਦੁਤਵ ਹੈ, ਜੋ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦਾ ਹੈ| ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ| ਜਾਹਿਰ ਹੈ ਉਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਧਰਮਯੁੱਧ ਵਰਗਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਯੁੱਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ ਵੀ ਦਿੱਤਾ| ਕਹਿਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਧਰਮਰਾਜ ਕਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯੁੱਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤ ਲਈ ਅਰਧਸਤਿਅ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸ਼ਵਧਾਮਾ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ| ਮਤਲਬ ਸੰਘ ਹਿੰਦੁਤਵ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਨੀਤੀ-ਵਿਰੁੱਧ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਇਹ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੈਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਸਿਰਫ ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਤੇ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਕੀੜੇ-ਮਕੋੜੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਉਹ ਸਮਾਜ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਕੀਟ-ਪਤੰਗਿਆਂ ਦੇ ਜਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ| ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਮੰਚ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਹਿੰਦੁਤਵ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੀ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਪਰੰਤੂ ਇਸਦੇ ਲਈ ਕੀ ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਸੀ ਕਿ ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋਵੇ| ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਪਰੰਤੂ ਜੋ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤ , ਉਹ ਕਿਸੇ ਜਹਿਰ ਬੁਝੇ ਤੀਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੁਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੇਧਾਵੀ ਦੱਸਿਆ| ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸ ਆਧਾਰ ਉਤੇ ਕੀਤਾ| ਕੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਤੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨੋਬੇਲ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਈ ਹੈ ਜਾਂ ਖੇਡ, ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾ, ਵਿਗਿਆਨ ਇਸ ਸਭ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਹੀ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੈ?
ਖੈਰ . . ਇਹ ਤਰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਹਿੰਦੁਤਵ ਵਿੱਚ ਤਰਕ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਉਤੇ ਮਿੱਟੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ| ਹਿੰਦੁਤਵ ਦੇ ਬਲ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ| ਧਰਮ ਦੇ ਇਸ ਜਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਉਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਕਹਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਭੁੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿਕਾਰਤ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਨਫਰਤ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਭੁਗਤਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵੀ ਭੁਗਤ ਰਿਹਾ ਹੈ|
ਰਾਜਨ ਮਹਿਤਾ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *