ਦੇਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜਦੂਰਾਂ ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਿਸਾਤ ਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨਵਨਿਰਮਾਣ ਸੈਨਾ  (ਮਨਸੇ) ਦੇ ਨੇਤਾ ਰਾਜ ਠਾਕਰੇ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਵਾਪਸ ਐਂਟਰੀ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰਦਰਦ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ|
ਏਲਫਿੰਸਟਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਹੋਈ ਭਗਦੜ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ 23 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਰਾਜ ਠਾਕਰੇ ਨੇ ਪੁਲੀਸ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਚਰਚਗੇਟ ਉੱਤੇ ਜੋ ਮੋਰਚਾ ਕੱਢਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਜਰੀ ਦਰਜ ਕਰਾਈ,  ਉਸਨੇ ਮੋਰਚੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਸੀ|
ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਕੜਕ ਧੁੱਪੇ ਭੀੜ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਜਵਾਨ ਸਮਰਥਕ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠਾਕਰੇ  ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀਵਾਨੇ ਹੋ ਕੇ ਦੌੜ ਰਹੇ ਸਨ| ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਉਸਨੂੰ ਠਾਕਰੇ  ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਪੂਰਵ ਨਿਰਧਾਰਤ ਧਾਰਨਾ ਤੇ ਖੁਦ ਹੀ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ| ਠਾਕਰੇ ਨੇ ਬਖੂਬੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ| ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਇਸ ਸ਼ਕਤੀਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵਸੈਨਾ ਅਤੇ ਬੀਜੇਪੀ ਤੱਕ ਕੀ  ਸੁਨੇਹਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 2019  ਦੇ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਕਿਸ ਨੂੰ, ਕਿੰਨਾ ਰਾਜਨਾਤੀਕ ਨਫਾ-ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਠੀਕ ਵਕਤ ਆਉਣ ਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਜਨਤਾ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧਮਕੀ ਨੇ ਮੁੰਬਈ  ਦੇ ਹਜਾਰਾਂ ਫੇਰੀਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ 4 ਦਿਨ ਤੋਂ ਬੇਰੁਜਗਾਰ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ| ਰਾਜ ਨੇ ਚਰਚਗੇਟ ਦੀ ਭਰੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹੇਆਮ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ 15 ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਤੋਂ  ਫੇਰੀਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ 16ਵੇਂ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਰਕਰ ਖੁਦ ਇਹ ਕੰਮ  ਕਰਣਗੇ| ਰਾਜ ਦੀ ਇਸ ਲਲਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੁੱਚਾ ਰੇਲਵੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ,  ਰੇਲਵੇ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਤੋਂ ਫੇਰੀਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੁੱਟ ਗਿਆ| ਰੋਜ ਕਮਾਉਣ-ਖਾਣ  ਵਾਲੇ   ਫੇਰੀਵਾਲੇ, ਰੇਲਵੇ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਧੰਦਾ ਕਰਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਿਤ ਹਜਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜੀ-ਰੋਟੀ ਖੋਹ ਲਈ ਗਈ|
ਉਥੇ ਹੀ,  ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਫੇਰੀਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਜਾਣ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੇਲਵੇ ਪੁਲਾਂ,  ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ  ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਆਮ ਮੁੰਬਈਵਾਸੀ ਨੇ ਆਉਣ – ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ|  ਮੁੰਬਈਕਰ ਇਸਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹਨ|  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ ਜਾਇਜ ਵੀ ਹੈ ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗਰੀਬ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਫੇਰੀਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੋਜਗਾਰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਲਈ ਕੋਈ ਕੁੱਝ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ? ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਾਜ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਕਿ 2014 ਤੋਂ ਜੋ ਫੇਰੀਵਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਹੋ ਕੇ ਪਿਆ ਹੈ,  ਉਸਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ| ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੋਰਚਾ ਲੈ ਕੇ ਗਏ, ਕਿਉਂ ਨਾ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੋਰਚਾ ਬੀਐਮਸੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੱਢ ਕੇ ਫੇਰੀਵਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ? ਜੇਕਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰੀਵਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਫੇਰੀ -ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹਾਕਰਸ ਜੋਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ| ਉਸਦੇ ਬਾਹਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਫੇਰੀਵਾਲਾ ਧੰਦਾ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ|  ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਂਜ ਹੀ ਬੇਰੁਜਗਾਰੀ ਆਪਣੇ ਚਰਮ ਤੇ ਹੈ| ਨੌਕਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਰੋਜਗਾਰ ਖੋਹਣਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲਈ ,  ਸਗੋਂ ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਬਬ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਮਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬੇਰੋਜਗਾਰੀ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਰਾਜ ਆਪਣੀ ਜਨਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਬੀਐਮਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੇਰੀਵਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਤਾਂ ਕਿ ਮੁੰਬਈ  ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੀੜ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਅਤੇ  ਫੇਰੀਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਲੋੜਾ ਡਰ,  ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਅਤੇ ਹਫਤਾਖੋਰੀ ਤੋਂ ਨਜਾਤ ਮਿਲ ਸਕੇ|
ਰਾਜ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸ਼ਾਇਦ ਵਾਕਫ਼ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਫੇਰੀਵਾਲੇ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਗਰੀਬ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਫਤਾ ਵਸੂਲੀ ਦੀ ਹਜਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਾਮਾਨਾਂਤਰ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ| ਇਸ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਕਾਲਾਧਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੀਐਮਸੀ ਅਫਸਰ, ਰੇਲਵੇ ਅਫਸਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਪੁਲੀਸ, ਜੀਆਰਪੀ, ਆਰ ਪੀ ਐਫ, ਸਥਾਨਕ ਨੇਤਾ, ਵੱਡੇ ਨੇਤਾ, ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਮਾਫੀਆ, ਅਸਾਮਾਜਿਕ ਤੱਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ| ਰੋਜ ਫੇਰੀਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਜੋ ਹਫਤਾ ਵਸੂਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,  ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਰੇ ਦਾ ਕੁੱਝ ਨਾ ਕੁੱਝ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ|
ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰੀਵਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਾਲ਼ਾ ਧਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਸਮਾਂਤਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਕਮਰ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗੀ ਪਰ ਸਮੁੱਚਾ ਤੰਤਰ ਹੀ ਇਸ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਅਰਥਵਿਅਸਥਾ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਫੇਰੀਵਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ| ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੋਲ ਨਾਕਿਆਂ ਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬੈਠ ਕੇ ਮਨਸੇ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਰੋਜ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਸੀ,  ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਮੁਹਿੰਮ ਫੇਰੀਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਵਸੂਲੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਕਿ ਅਸਲੀ ਗੁਨਹਗਾਰ ਫੇਰੀਵਾਲੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਫਤਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ|
ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਵਜ੍ਹਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਭੀੜ ਦਾ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਸਥਾਪਨ ਨਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਹੈ| ਜੇਕਰ ਹਰ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਲਈ ਵੱਖ ਦਰਵਾਜੇ ਹੋਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਵਕਤ ਪੈਣ ਤੇ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ  ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ ਚੋਟ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ|
ਅਭਿਮਨਿਉ ਸ਼ਿਤੋਲੇ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *