ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਵਾਧਾ

ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਾਜ ਸਭਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਲੇ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਬਕਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਮਾਮ ਇੰਤਜਾਮ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜੋਖਮ ਜਾਂ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ|
ਪਰ ਇੱਕੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਫਰ ਕਰਦੇ ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਜੇਕਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਇਹ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਵਿਕਾਸ – ਨੀਤੀਆਂ ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ| ਵੈਸੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਪਰਾਧ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੇ ਹਨ| ਪਰ ਤਮਾਮ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦਾ ਗ੍ਰਾਫ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਕੁੱਝ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਅਨੇਕ ਵਾਰ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਗਈ, ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਠੋਸ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ| ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਪਰਾਧਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਾਸੂਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ| ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਪਰਾਧ ਰਿਕਾਰਡ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 2015 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2016 ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ| ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਲ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾਂ – ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਮਧੱਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਏ| ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਮਲੇ ਅਗਵਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਪਾਏ ਗਏ|
ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਕਮਜੋਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਫਿਰ ਵਿਵਸਥਾਗਤ ਕਮੀਆਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਵੀ ਅਪਰਾਧੀ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ| ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚਾਰ ਤੋਂ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਉਮਰ ਦੇ ਜੋ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚੇ ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਪਾਉਂਦੇ, ਉਹ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਤਸਕਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ| ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੜਕੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ| ਇੱਕ ਅੰਕੜੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਰ ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੜਕੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ| ਅੰਦਾਜਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਰੋਹ ਛੋਟੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਧਕੇਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ| ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਾਲ ਮਜਦੂਰੀ ਦੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਤੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਦੋਹਰੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਜਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਇਹਨਾਂ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕੋਈ ਦੱਬੀ-ਢਕੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੈ| ਪਰ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਵਿਆਪਕ ਤੰਤਰ ਅਬੋਧ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਲਜਮਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਪਾਉਂਦਾ! ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਘਰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ|
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 2016 ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਲੱਖ ਬੱਚੇ ਸੈਕਸ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪਹਿਲੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਪਰਾਧੀ ਪੀੜਤ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਬੰਧੀ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ|
ਲੋਕਲਾਜ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆ ਪਾਉਂਦੇ| ਫਿਰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਦੋਸ਼ੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕੋਮਲ ਦਿਲ-ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ – ਧਮਕਾ ਕੇ ਚੁਪ ਰਹਿਣ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ| ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਿਪਟਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਖਤੀ ਦੇ ਨਾਲ – ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਵੀ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ| ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਚਕਾਚੌਂਧ ਨਾਲ ਆਂਕਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਜੇਕਰ ਚਮਕਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬੱਚੇ ਵਿਲਕ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਮਜਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ|
ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *