ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਘੱਟਦਾ ਰਾਤ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿਚਲਾ ਅੰਤਰ

ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਰਾਤ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦਾ ਅੰਤਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਇੱਕ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸੀ ਹੈ| ਸਾਇੰਸ ਅਡਵਾਂਸੇਜ ਨਾਮਕ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ੋਧ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਤਾਂ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ| ਮਤਲੱਬ ਇਹ ਕਿ ਰਾਤ ਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ , ਕਾਲਿਮਾ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ| ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਵਾਧਾ| ਇਸਦਾ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਜਰਮਨ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਜਿਓਸਾਇੰਸੇਜ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕਾਏਬਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸੈਟਲਾਈਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦੇ ਵਕਤ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਬਲਬ, ਟਿਊਬਲਾਈਟ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਮਿਣਿਆ ਅਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁੱਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੌਸ਼ਨੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ ਹੈ|
ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਗਮਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ 2012 ਤੋਂ 2016 ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ 2. 2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਦਰ ਤੋਂ ਵਧੇ ਹਨ| ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੱਧ ਪੂਰਵੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ ਹੈ| ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲਈਡੀ ਬੱਲਬ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ| ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਬਟਵਾਰਾ ਕਮਜੋਰ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ| ਹੁਣ ਲੋਕ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ| ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਚਲਨ ਹੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ| ਜਲਦੀ ਸੌਣ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਜਾਗਣ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਨੂੰ ਤਾਕ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਇਹ ਗੱਲ ਹੁਣ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫਲਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਰਾਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ | ਪਰੰਤੂ ਹੁਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਤ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦਾ ਬਟਵਾਰਾ ਇਵੇਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੈ|
ਕਈ ਕੁਦਰਤੀ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ| ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਆਰਾਮ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਦਿਨ ਭਰ ਦੀ ਥਕਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਤ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਕੂਨ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ| ਜੇਕਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਸੌਵੋ ਅਤੇ ਕੋਈ ਮਿੱਠਾ ਸੁਫ਼ਨਾ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ! ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਸੌ ਕੇ ਉਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨਸਾਨ ਖੁਦ ਨੂੰ ਤਰੋਤਾਜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਉਦੋਂ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਅੱਜ ਰਾਤ -ਦਿਨ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਗੜਬੜਾਉਣ ਨਾਲ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ, ਬਲਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ , ਡਾਈਬੀਟੀਜ ਵਰਗੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ| ਮਾਨਸਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਨਾਓ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਖੋਜ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਰਾਤ ਦਾ ਵਜੂਦ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ| ਸਾਨੂੰ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਤਮਾਮ ਜੀਵ -ਜੰਤੂਆਂ ਅਤੇ ਵਨਸਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਧਕਾਰ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਰਾਤ ਦਿਨ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ| ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਨ- ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਝਿਲਮਿਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੀ ਚੰਗੀ ਹੈ|
ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *