ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਵਧੀ

ਧਰਮ ਦੀ ਤੇਜ ਹੁੰਦੀ ਜਕੜਬੰਦੀ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਨਵੇਂ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ| ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਛੱਪੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸਮਾਜ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਓਨੀ ਤੇਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ|
ਸੌ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੀ ਪੂਰੀ ਇੱਕ ਸ਼ਤਾਬਦੀ (1900 ਤੋਂ 2000) ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਮੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਉਥੇ ਚੱਲੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਲ ਮਜਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਚੱਲਦੀ ਹੈ| ਧਰਮਨਿਰਪੱਖਤਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਲ ਮਜਬੂਤ ਹੋਣ ਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ|
ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਾਰਜ-ਕਾਰਨ ਸੰਬੰਧ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਪਰੰਤੂ ਜਿਵੇਂ -ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਂਝ – ਉਂਝ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸਹਿਜ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵੱਧਦੀ ਹੈ| ਇਹ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਧਰਮ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੀ ਗੱਲ ਹੈ| ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਲੈਂਗਿਕ ਸੰਬੰਧ, ਮਹਿਲਾ ਅਜਾਦੀ, ਵਿਆਹ, ਤਲਾਕ ਆਦਿ ਮਸਲਿਆਂ ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਉਦਾਰ ਰੁਖ਼ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਥੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਸਹਿਜ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੀ ਹੈ|
ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਮਜਬੂਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 1000 ਡਾਲਰ, 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 2800 ਡਾਲਰ ਤਾਂ 30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 5000 ਡਾਲਰ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਕ ਹੈ ਜੋ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਹੀ ਖਾਸ ਧਰਮ ਜਾਂ ਜਾਤੀ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ|
ਅੱਜ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਜੋ ਖੌਫਨਾਕ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਖਤਰੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ| ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰਨਾਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਰਵਉੱਚਤਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਹੋੜ ਦਿਖਣ ਲੱਗੀ ਹੈ| ਇਹ ਹੋੜ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਤਾਂ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਨੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਅਤੇ ਉਦਾਰ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਜੋ ਪੂਰਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਪੂਰੀ ਨਿਰਮਮਤਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਵਾਹ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *