ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਉਲਝ ਗਏ ਹਨ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਾਲਾਤ

ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸੰਵਿਧਾਨ  ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਹਾਲਤ ਉਲਝ ਗਏ ਹਨ| ਤਿੰਨ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਏਕਤਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸਮੀਕਰਣ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਲੈਂਦੇ ਦਿਖਦੇ ਹਨ| ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਯੂਨਾਈਟਿਡ-ਮਾਰਕਸਿਸਟ- ਲੈਨਿਨਿਸਟ) ਦੇ ਨੇਤਾ ਕੇਪੀ ਸ਼ਰਮਾ ਓਲੀ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ  (ਮਾਓਵਾਦੀ ਸੈਂਟਰ)  ਦੇ ਨੇਤਾ ਪੁਸ਼ਪ ਕਮਲ ਦਹਲ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਇੰਨੇ ਕੁੜੱਤਣ ਭਰੇ ਸਨ ਕਿ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਚ ਤੇ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਸੀ| ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਓਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁਟ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਾਬੂਰਾਮ ਭੱਟਰਾਈ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚੰਡ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕਰਨਗੇ, ਇਸਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਘੱਟ ਸਨ|
ਪਰੰਤੂ ਹੁਣ ਤਿੰਨਾਂ ਗੁਟਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਮਿਲ ਕੇ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵਾਂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ  ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਵੀ ਜਿਤਾਇਆ ਹੈ| ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪ੍ਰਚੰਡ ਨੇ ਓਲੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ| ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੇਪਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਇਆ| ਨੌਂ ਮਹੀਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ| ਫਿਰ ਨੇਪਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ  ਦੇ ਨੇਤਾ ਸ਼ੇਰ ਬਹਾਦੁਰ ਦੇਉਬਾ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ| ਫਿਲਹਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਉਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਾ ਗਿਰਾਏ|  ਪਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਂ ਬਦਲ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੀ ਹੈ| ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 26 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਰਾਜਸੀ ਚੋਣ ਲਈ ਮਤਦਾਨ ਹੋਵੇਗਾ| ਪੰਜ ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ| ਨੇਪਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ|
ਨੇਪਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਮਤਲਬ ਫਿਲਹਾਲ ਸੂਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦੋ ਗਠਬੰਧਨਾਂ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਵੇਗਾ| ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਠੋਸ ਜਨਾਧਾਰ ਹੈ| ਇਸ ਲਈ ਫਿਲਹਾਲ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਕੇਪੀ ਸ਼ਰਮਾ  ਓਲੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੈ ਗਈ ਸੀ| ਉਹ ਡਿੱਗੀ, ਤਾਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਗਈ| ਅਸਰ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੈਅ       ਨੇਪਾਲ ਯਾਤਰਾ ਟਾਲ ਦਿੱਤੀ| ਹੁਣ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਗਠਜੋੜ ਜੇਕਰ ਮਜਬੂਤ ਹੋ ਕੇ ਉਭਰਿਆ, ਤਾਂ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਮਾਹੌਲ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਗਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ ਅਤੇ ਦੌਰ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਨਜਰੀਏ ਇੱਛਤ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ| ਬਹਿਰਹਾਲ, ਸੂਰਤ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅੰਦਾਜਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇਗਾ|
ਰਾਮਪਾਲ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *