ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਅਮਲ ਜਾਰੀ ਰਹੇ

ਇਹ ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੇ ਰਾਜਦੂਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਲਝਾਉਣ ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ| ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਇੱਕ – ਦੂਜੇ ਦੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਤਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਸੀ| ਹੁਣ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਰਾਜਨਾਇਕ/ ਦੂਤਕਰਮੀ ਨਾਲ ਵਰਤਾਓ ਦੀ ਅਚਾਰ ਸੰਹਿਤਾ, 1992 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੁਲਝਾਉਣਗੇ| ਇਹ ਸੰਹਿਤਾ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨਾਇਕ ਅਤੇ ਵਣਜ ਦੂਤਾਵਾਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖਾਲਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਕੰਮਕਾਜ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗੀ|
ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਤੁਰੰਤ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਗੱਲ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰਹੇ, ਇਸਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧੇ| ਦੋਵੇਂ ਮੁਲਕ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਲੇ ਆ ਰਹੇ ਤਨਾਓ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ| ਆਪਸੀ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ਕਈ ਮੈਕੇਨਿਜਮ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ| ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਸਿੱਧੂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ| ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਣ – ਜੁਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਦਾ ਹੈ| ਹੁਣੇ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜਨਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ| ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੀਮਾ ਉਤੇ ਆਏ-ਦਿਨ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜਿਊਣਾ ਮੁਹਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ| ਹਜਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ ਹੈ| ਖੇਤੀ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜਾਈ-ਲਿਖਾਈ ਉੱਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ|
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਕਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਸਥਾਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ , ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਜਨਜੀਵਨ ਪਟਰੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਰਤ ਸਕਦਾ| ਫਿਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਾਇਆ ਯੁੱਧ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਹਤਾਸ਼ਾ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਇਹ ਗੱਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਉਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਂਪ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਰਮੀ ਚੀਫ ਜਨਰਲ ਕਮਰ ਜਾਵੇਦ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸੁਧਾਰਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ| ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਕਿਸਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ| ਨਵਾਜ ਸ਼ਰੀਫ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਸੱਤਾ ਫਿਸਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਥੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਧੀ ਹੈ| ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਤਮਾਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਉਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ| ਇਸ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਕੱਟਰਪੰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੇਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ| ਅੱਤਵਾਦ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉਤੇ ਸਾਡਾ ਸਟੈਂਡ ਉਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਢਿੱਲ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੈ| ਰਾਜੀਵ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *