ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ

ਕੇਂਦਰੀ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਟੇਜ -6 (ਬੀਐਸ-6) ਗਰੇਡ ਦੇ ਇੰਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੁਣ ਇੱਕ ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਤੋਂ ਹੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ | ਹਰ ਅਗਲੇ ਸਟੇਜ ਦੇ ਇੰਧਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਹਨ ਤੋਂ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਆਕਸਾਇਡ ਅਤੇ ਪੀਐਮ (ਪਾਰਟਿਕੁਲਰ ਮੁੱਦਾ) ਦੇ ਉਤਸਰਜਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ| ਇਸ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਸਟੈਂਡਰਡ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਅੱਗੇ ਖਿਸਕਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ| ਪਰ ਇਸਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ| ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਆਟੋਮੋਬਾਇਲ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੱਕ ਜਤਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤੇਲਸ਼ੋਧਕ ਕਾਰਖਾਨੇ ਅਗਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋੜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵੇਂ ਪੱਧਰ ਦਾ ਇੰਧਨ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਾ ਸਕਣਗੇ| ਫਿਰ ਇਸ ਨਾਲ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਯੋਜਨਾ ਅਸਤ – ਵਿਅਸਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ| ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬੀਐਸ – 4 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਧੇ ਬੀਐਸ – 6 ਗ੍ਰੇਡ ਦੇ ਇੰਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ| ਹੁਣ ਅਚਾਨਕ ਇਸਦਾ ਸਮਾਂ ਦੋ ਸਾਲ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਸਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਬੀਐਸ-6 ਦਾ ਅਸਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ| ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਵਾਹਨ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚਲਦੇ ਰਹਿਣਗੇ| ਇਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਧੁੰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇਗੀ, ਇਹ ਉਮੀਦ ਨਿਰਾਧਾਰ ਹੈ| ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਸਦੇ ਲਈ ਲੰਮੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਇਰਾਦੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ| ਅਫਸੋਸ ਹੈ ਕਿ ਚਾਹੇ ਕੇਂਦਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਸਰਕਾਰ- ਦੋਵੇਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ ਸਿਆਸੀ ਫਾਇਦਾ ਜੁਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ ਹੋਏ ਹਨ| ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਚੰਡੀਗੜ ਜਾ ਕੇ ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਖੱਟਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ| ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਧੁੰਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਜਤਾਇਆ| ਪਰ ਕਿਵੇਂ? ਹੁਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੁਆਵਜਾ ਸ਼ੁਲਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ 2015 ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 2017 ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ 829 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਸੂਲੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 93 ਲੱਖ ਖਰਚ ਕੀਤੇ| ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਰਕਮ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ| ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਖਬਰ ਆਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ 3000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੋਈ ਸੀ| ਪਰ ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਸਬੰਧਿਤ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬੋਝ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ| ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਢਾਂਚਾਗਤ ਦੂਰਗਾਮੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਕਦਮਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *