ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਖਿਲਾਫ ਹੋਵੇ ਕਾਰਵਾਈ


ਦਿਵਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਿਨ ਜਹਰੀਲੀ ਹਵਾ ਨੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ| ਦਿਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਪਟਾਖੇ ਚਲਾਉਣ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਆਪਣੇ ਸਿਚਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ| ਪੂਰੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਮਘੋਂਟੂ ਧੁੰਦ ਦੀ ਮੋਟੀ ਚਾਦਰ ਪਸਰ ਗਈ| ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਗੰਭੀਰ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਰਾਬ ਸੀ, ਪਰ ਦਿਵਾਲੀ  ਦੇ ਦਿਨ ਜੱਮ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਟਾਖੇ ਚਲਾਏ| ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ, ਐਨਜੀਟੀ  ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਟਾਖਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਸੀ| ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ| ਸਵਾਲ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪਟਾਖਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਉੱਤੇ ਸਖ਼ਤ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ  ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੇ? ਦੂਜੀ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਤਮਾਮ ਉਪਾਆਂ ਅਤੇ ਸਖਤੀ  ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਨਤਾ ਨੇ ਬਿਨਾਂ  ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਪਟਾਖੇ ਕਿਉਂ ਚਲਾਏ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨਿਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ? ਉਂਝ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਟਾਖੇ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਕੁਲ 1206 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਥੇ ਹੀ 850 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਬੋਚਿਆ ਗਿਆ|  ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਮਜਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦਿਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਕਮੀ ਦਿਖੀ|  ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ  ਦੇ  ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ  ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਜਾਗਰੂਕ ਨਹੀਂ ਹਨ| ਉੱਥੇ ਹੀ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਿਅਤ ਲੋਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ|  ਆਤਿਸ਼ਬਾਜੀ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਤਬਕਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੱਗੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ|  ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ਬਦਲਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ| ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ  ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਉਦੋਂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਆਮਜਨਤਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝੇਗੀ| ਦਰਅਸਲ, ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ                   ਸੁਧਰੇਗਾ| ਬਿਨਾਂ ਜਨਤਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ  ਦੇ ਖਿਲਾਫਜੰਗ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ|  ਕਿਉਂਕਿ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ| ਐਨ ਵਕਤ ਤੇ ਪਟਾਖਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣਾ ਕਿਤਿਉਂ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ  ਹੱਲ ਲੱਭਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ|  ਚੋਰੀ-ਛੁਪੇ ਪਟਾਖੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ  ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੱਖ ਤੋਂ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੈ| ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਾਰਗਰ ਕਦਮ   ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣਗੇ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਗੈਸ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸਾਡੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ|
ਪ੍ਰਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *