ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਏ ਨਵੇਂ ਸਮੀਕਰਨ

ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ  ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ  ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਨਹੀਂ, ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਹਾਵਰਾ ਕਿੰਨੀ     ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਕੇ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ  ਦੇ ਸਥਾਪਿਤ ਵਿਆਕਰਣ ਨੂੰ ਤਹਿਸ – ਨਹਿਸ ਕਰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਤਕਰੀਬਨ ਚਾਲ੍ਹੀ ਸਾਲ ਤੋਂ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ  ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਦੂਰ ਦੂਜੇ ਰਾਉਂਡ ਲਈ ਆਪਣੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਵਿਖਾਉਣ ਲਾਇਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚੇ ਹਨ|
ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਮੈਨਿਉਅਲ ਮੈਕਰਾਨ 23.9 ਫੀਸਦੀ ਵੋਟ ਪਾ ਕੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਤੈਅ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਜਦੋਂਕਿ ਆਪਣੇ ਉਗਰ  ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿਰੋਧੀ, ਗਲੋਬਲਾਇਜੇਸ਼ਨ ਵਿਰੋਧੀ, ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਵਿਰੋਧੀ (ਇਵੇਂ ਕਹੋ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਰੋਧੀ) ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਸਮੁੱਚੇ ਯੂਰਪ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੀਜ ਸਮਝੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਰੀਨ ਲਈ ਪੇਨ 21.4 ਫੀਸਦੀ ਵੋਟ ਪਾ ਕੇ ਦੂਜੇ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਮੈਕਰਾਨ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ|
ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ 1789 ਦੀ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਉੱਥੇ  ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਰਵਸੱਤਾਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਤੀ ਰਹੀ ਹੈ| ਸੱਤਾ ਦੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੋ ਕੇਂਦਰ ਯਕੀਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਥੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣ (ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ )  ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਿੱਧੇ ਮਤਦਾਨ ਰਾਹੀਂ ਸੰਪੰਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ| ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਪੁਲਰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ|
ਅਜਿਹਾ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਨਿਸਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦਾ ਮਤਲਬ ਕੋਈ ਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਸੀਮਾਰੇਖਾ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ,  ਤਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦੂਜੇ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ|  ਇਸ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਆਏ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ  ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੋਟਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਜਾਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ  ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਜਿਵੇਂ,  ਇਸ ਵਾਰ 19.9 ਫੀਸਦੀ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਉਮੀਦਵਾਰ ਫਰਾਂਸਵਾ ਫਿਲਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ 6.4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੱਤਾ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ  ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ  ਬੇਨੁਈ ਹੈਮਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਵਲੋਂ ਦੂਜੇ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਇਮੈਨਿਉਅਲ ਮੈਕਰਾਨ  ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ|
ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਲੀ ਪੇਨ ਅਤੇ ਇਮੈਨਿਉਅਲ ਮੈਕਰਾਨ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਧੁਰ ਵਾਮਪੰਥੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜਿਆਂ ਲੁਕ ਮੇਲੇਨਕਾਨ ਦਾ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 19.6 ਫੀਸਦੀ ਵੋਟ ਹਾਸਿਲ ਹੋਏ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਦੂਜੇ ਰਾਉਂਡ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਟੈਂਡ ਘੋਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਗੇ| ਦੂਜੇ ਰਾਉਂਡ ਦਾ ਚੋਣਾਂ 7 ਮਈ ਨੂੰ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ ਪਰ ਚੁਣਾਵੀ ਸਰਵੇਖਣਾਂ  ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਦੂਜੇ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਇਮੈਨਿਉਅਲ ਮੈਕਰਾਨ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਾਰ ਕਰਕੇ ਲਈ ਪੇਨ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 20 ਫੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ|
ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁੱਝ ਹੀ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕੇਂਦਰ ਮਤਲਬ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵੀ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ| ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮੈਨਿਉਅਲ ਮੈਕਰਾਨ ਦੀ ਐਨ ਮਾਰਚ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਢਾਂਚਾ ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਇਆ ਹੈ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਦੀ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਮਜਬੂਤ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਣਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਹੈ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਕਰਾਨ ਸਿਰਫ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੁੱਖੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਣ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੇਸ਼  ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਰਾਜ    ਚਲੇ|
ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੌਜੂਦ ਇਹ ਕੰਫਿਊਜਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ  ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਸਦ ਤੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਸਪੇਸ ਘੇਰ ਕੇ ਬੈਠੀ ਅਗਿਆਬੈਤਾਲ ਨੇਤਾ ਮਰੀਨ ਲੀ ਪੇਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਫਾਇਦੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ| ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਜੋ ਹਾਲ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਰਹੇ| ਵਿੱਚ-ਵਿਚਾਲੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਉਗਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਵਿਚਾਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਮਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਆਈਐਸਆਈਐਸ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ  ਦੇ ਨਜਾਰੇ ਵੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣੇ ਹੀ ਪੈਣਗੇ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ  ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੜ ਜਮਾਏ ਗ਼ੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੀ ਪੇਨ ਦੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵਰਗੀ ਲੱਫਾਜ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਬੁਲੰਦ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ|
ਚੰਦਰਭੂਸ਼ਣ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *