ਫੇਸਬੁੱਕ ਉੱਪਰ ਗੁਪਤ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ

ਫੇਸਬੁਕ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਜਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਜੋ ਘਟਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰ ਬਲਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਮੰਚਾਂ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਉਡਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ| ਫੇਸਬੁਕ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੜਕੰਪ ਮਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਉਦੋਂ ਚਲਿਆ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਦੀ ਸਮੂਹ ਵਪਾਰ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਫੇਸਬੁਕ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ| ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ| ਅਜਿਹੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ ਕਿ ਕੇਂਬਰਿਜ ਏਨਾਲਿਟਿਕ ਨਾਮ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਫੇਸਬੁਕ ਦੇ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਪਤ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਜਿਤਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ| ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਬਰੇਕਜਿਟ’ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਠਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਫੇਸਬੁਕ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛਲ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਕਪਟਪੂਰਣ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਕਟਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ|
ਡਾਟਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕੈਂਬਰਿਜ ਏਨਾਲਿਟਿਕ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਸਬੰਧੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ| ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਅਮਰੀਕਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਕੀਨੀਆ, ਬ੍ਰਾਜੀਲ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ| ਡਾਟਾ ਚੋਰੀ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੀਈਓ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਫੇਸਬੁਕ ਦੇ ਸੀਈਓ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਫੇਸਬੁਕ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾ ਧੱਕਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ| ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੂਜਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 20 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਫੇਸਬੁਕ ਉੱਤੇ ਹਨ| ਫੇਸਬੁਕ ਕੰਪਨੀ ਕਟਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਨਿਜਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਈ| ਡਾਟਾ-ਚੋਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਚਾਲ – ਜਿਹਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਇਸ ਹਕੀਕਤ ਉਤੋਂ ਪਰਦਾ ਉਠਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਡਾਟਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਚੁਣਾਵੀ ਹਵਾ ਬਣਾਉਣ – ਵਿਗਾੜਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਕਿਵੇਂ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ, ਸਰਵੇ, ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ, ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਠੇਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ|
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਏਨਾਲਿਟਿਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹਨ ਅਤੇ ਅਗਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਉਹ ਇਸਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲੈਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ| ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖਾਰਿਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਨ 2010 ਦੀਆਂ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦਲ ( ਏਕੀ ) ਨੇ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈਆਂ ਸਨ| ਦੂਸ਼ਣਬਾਜੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਉਠ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ| ਫੇਸਬੁਕ ਵਰਗੇ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਨਿਜਤਾ ਦੇ ਲਈ, ਇਹ ਹੁਣ ਸਭ ਸਮਝ ਗਏ ਹਨ| ਨਾਲ ਹੀ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਸਾਡੀ ਨਿਜੀ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਇਹ ਵੀ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫੇਸਬੁਕ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ| ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਹਜਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਡਕਾਰ ਭੱਜ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਸਕਣ ਵਿੱਚ ਲਾਚਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਡਾਟਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਚੋਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਿਪਟੇਗੀ? ਇਹ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਮਤੀ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਇਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ|
ਸੰਦੀਪ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *