ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸੁਨਿਹਰੀ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ

ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ  (ਬੀਸੀਸੀਆਈ)  ਦੇ ਦਿਨ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਹੇ| ਮੁੱਖ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ  ਦੇ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੁਆ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ,  ਹੁਣ ਆਈਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਪਟਖਨੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਧਮਕ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦੀ ਮਰਜੀ  ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਪੱਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖੜਕਤਾ| ਪਰ ਹੁਣ ਆਲਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਈਸੀਸੀ ਬੋਰਡ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨੂੰ ਕੋਈ ਭਾਵ ਹੀ ਨਹੀਂ  ਦੇ ਰਿਹਾ| ਕਦੇ ਬੀਸੀਸੀਆਈ  ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਮਨੋਹਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਸੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਅਲੱਗ -ਥਲੱਗ ਜਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਦੋਵਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਓ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਮਾਮਲਾ ਬਟਵਾਰੇ ਦਾ ਮਾਡਲ ਹੈ| ਐਨ.  ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ  ਦੇ ਆਈਸੀਸੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਿਗ ਥ੍ਰੀ ਮਾਡਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ| ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਲੀਆ ਮਿਲਦਾ ਸੀ| ਇਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਸੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਮਾਲੀਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣਾ| ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਮਨੋਹਰ ਦੇ ਆਈਸੀਸੀ ਦਾ ਆਜਾਦ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਨਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਈਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਤੇ ਫੋਕਸ ਕੀਤਾ|  ਹੁਣ ਧਨਰਾਸ਼ੀ ਬਰਾਬਰ-ਬਰਾਬਰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਬਣਿਆ ਹੈ|  ਅਫਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਦਬਦਬੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਬੀਸੀਸੀਆਈ  ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਮਨੋਹਰ ਨੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ|
ਬਿਗ ਥ੍ਰੀ ਮਾਡਲ  ਦੇ ਸਮੇਂ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨੂੰ ਆਈਸੀਸੀ ਵਲੋਂ ਕਰੀਬ 57 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਸਾਲਾਨਾ ਮਿਲਦੇ ਸਨ| ਪਰ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਕਮ 29 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਹੋ           ਜਾਵੇਗੀ| ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਮਨੋਹਰ ਨੇ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 10 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਵਾਧੂ      ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨੇ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ| ਪਰ ਹੁਣ ਬੀਸੀਸੀਆਈ  ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਸ਼ੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ| ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਮਾਲੀਆ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਵ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨੂੰ 1-9 ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਢਾਂਚੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 2-8 ਨਾਲ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ|  ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਾ ਸਾਥ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਬਾਂਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਜਿੰਬਾਬਵੇ ਦਾ ਸਾਥ ਨਾ ਮਿਲਣਾ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ| ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦਬਦਬੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮਜਬੂਤੀ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਮਾਲੀਆ ਦਾ ਇੱਥੋਂ ਆਉਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਸਮਰਥਕ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਮਨ ਤੋਂ ਕਦੇ ਬੀਸੀਸੀਆਈ  ਦੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਨਹੀਂ     ਰਹੇ| ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦਾ ਹੱਥ ਮਰੋੜਨਂ ਦਾ ਮੌਕਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸਭ ਮਿਲ ਗਏ|  ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ  ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬੀਸੀਸੀਆਈ  ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਕਮ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ|  ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਦਬਦਬੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦਿੱਤੀ| ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੀ ਤੋੜਿਆ ਸੀ, ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਦਲਾ ਲੈ ਲਿਆ|
ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਆਈਸੀਸੀ ਨੇ ਬਿਗ ਥ੍ਰੀ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਚੈਂਪੀਅਨਸ ਟ੍ਰਾਫੀ ਤੋਂ ਹੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਇਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1 ਜੂਨ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ ਟ੍ਰਾਫੀ ਲਈ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਬੋਰਡਾਂ ਨੂੰ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਰਾਤ 11.30 ਵਜੇ ਤੱਕ ਟੀਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਣੀ ਸੀ|  ਪਰ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਟੀਮ ਦੀ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਹਫਤੇ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਉਮੀਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦੀ ਸਧਾਰਣ ਸਭਾ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਈ ਜਾਣੀ ਹੈ,  ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਚੈਂਪੀਅਨਸ ਟ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਵੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ| ਟੀਮ ਦੀ  ਚੋਣ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਟੀਮ ਦੀ ਚੋਣ ਨਾ ਕਰਨ ਤੇ ਆਈਸੀਸੀ ਦੀ ਚੁੱਪੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਹਮਿਅਤ ਨੂੰ ਹੀ ਜਤਾਉਂਦੀ ਹੈ| ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਟੀਮ ਨਾ ਚੁਣਨ ਤੇ ਆਈਸੀਸੀ ਉਸਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲੈਂਦੀ| ਪਰ ਉਸਨੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਭਾਗ ਨਾ ਲੈਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਫਲਾਪ ਕਰਨਾ|
ਆਈਸੀਸੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੈਂਪੀਅਨਸ ਟ੍ਰਾਫੀ  ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਤੱਕ,  ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟੀਮ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਹੈ| ਇਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਈਸੀਸੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮਾਲੀਆ ਵੀ ਸਭਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੀ ਜੁਟਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਭਾਗ ਨਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਲਦੀ ਹਾਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਆਪਣਾ ਨਾਤਾ ਤੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ|  ਇਸ ਲਈ ਆਈਸੀਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਚਾਹੁਣਗੇ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਹਿੱਸਾ ਲਵੇ|  ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋਖਮ ਉਹ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁਣਗੇ|  ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਹਟਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ| ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਐਨ .  ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਦੋਵਾਂ  ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਹਨ| ਇਨ੍ਹਾਂ   ਦੇ ਟਕਰਾਓ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਵੀ ਮਾਮਲਾ    ਪੇਚਦਾਰ ਬਣਿਆ ਹੈ|
ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ  ਦੇ ਹੱਥ ਹੈ ਜੋ ਆਈਸੀਸੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾਓ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ|  ਇਸ ਸਮੇਂ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸਕੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੱਖ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਜਬੂਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ| ਬਹਿਰਹਾਲ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਇੰਨੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਛੱਡੇ|  ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਬਾਜੀ ਨੂੰ ਪਲਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਉਹ ਜਰੂਰ ਕਰੇਗਾ| ਇਸ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨਾ ਸਿਰਫ ਚੈਂਪੀਅਨਸ ਟ੍ਰਾਫੀ ਸਗੋਂ 2018 ਤੋਂ 2023 ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਆਈਸੀਸੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਤੋਂ ਹੱਟਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ|  ਆਈਸੀਸੀ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨਾਲ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ| ਪਰ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨੇ ਹਟਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਆਈਸੀਸੀਦਾ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਵੇਖਣਾ ਹੈ, ਆਈਸੀਸੀ ਦਾ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ|
ਮਨੋਜ ਚਤੁਰਵੇਦੀ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *