ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਮਸਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ

ਚੀਨ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰਾ ਰੋਕੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ,  ਉਸ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਹੈਸੀਅਤ ਨਾਲ ਬੁਖਲਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਗਰਮਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਹ ਬਿਲਕੁੱਲ ਪਚਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਯਾਤਰਾ ਉਤੇ ਚੀਨੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ,  ਵਰਤਮਾਨ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਆਮ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਉਚ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ| ਇਸਨੂੰ ਪਾਪਿਉਲਿਸਟ ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਕੇ ਦੇਸ਼  ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ|
ਚੀਨ ਨੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਥੁਲਾ ਦੱਰੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਨਿਕਲੇ 50 ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ  ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਥੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ| ਫਿਰ ਸਿੱਕਿਮ ਵਿੱਚ ਸੀਮਾ ਉਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਧੱਕਾਮੁੱਕੀ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ| ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਝੜਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ  ਦੇ ਕੁੱਝ ਫੌਜੀ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘੁਸੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਦੇ ਦੋ ਅਸਥਾਈ ਬੰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨਗ੍ਰਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ|  ਦਰਅਸਲ ਚੀਨ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ| ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਹੀ ਨਜ਼ਰ  ਆਉਂਦਾ ਹੈ| ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿਤਾਂ  ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ| ਇੱਕ ਸੰਪ੍ਰਭੁ ਦੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੌਜੀ ਸਾਜੋ- ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਚੀਨ ਇਸਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ|  ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਜਰੀਏ ਪੱਛਮ  ਦੇ ਦੇਸ਼ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ| ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿਤਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ| ਐਨਐਸਜੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ  ਦੇ ਮਸਲੇ ਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੋੜੇ ਅਟਕਾ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਮਸੂਦ ਅਜਹਰ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਿਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀਟੋ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ|
ਪਰੰਤੂ ਦੂਜਾ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ 24 ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ| ਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਪਾਰਟਨਰ ਹੈ| ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਨਾਮੀ-ਗਿਰਾਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ,  ਉਥੇ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵੀ ਚੀਨ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ| ਜੇਕਰ ਤਨਾਓ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਆਖਿਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ|  ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਕੋਈ ਹੱਲ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸੰਗਠਨ ਤਨਾਉ ਫੈਲਦੇ ਹੀ ਚੀਨੀ ਮਾਲ  ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ| ਅੱਜ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ  ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੋਈ ਦੰਗਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਦਮ   ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ|  ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਧੀਰਜ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਮਸਲਾ ਸੁਲਝਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ|
ਕੁਨਾਲ ਮਹਿਤਾ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *