ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਿਚਾਲੇ ਮਜਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਸਬੰਧ

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ   ਸ਼ੇਖ ਹੁਸੀਨਾ ਦੀ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਹੈ ਕਿ ਤੀਸਤਾ ਸਮਝੌਤੇ ਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਤਰੱਕੀ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਈ| ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਜਤਾ ਕੇ ਹੀ ਸੰਤੋਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਿਆ| ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਅਰਥਹੀਨ ਮੰਨ  ਲਿਆ ਜਾਵੇ| ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 22 ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਉਹ ਖਾਸ ਅਹਿਮ ਹਨ|  ਦੋਵਾਂ       ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੜਕ ਅਤੇ ਰੇਲ ਸੰਪਰਕ ਵਧਾਉਣ ਤੇ ਹੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ| ਸਮਝੌਤੇ ਤਾਂ ਸਿੱਖਿਆ, ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਆਦਿ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਨ ਪਰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕ੍ਰੇਡਿਟਲਾਇਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਹੈ| ਭਾਰਤ ਬਾਂਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ 4.5 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਸਸਤਾ ਕਰਜ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਏਗਾ ਸਗੋਂ ਫੌਜੀ ਸਮੱਗਰੀ ਖਰੀਦਣ ਲਈ 50 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਵੱਖ ਤੋਂ ਦੇਵੇਗਾ |  ਇਹ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਜ ਰਾਸ਼ੀ ਹੈ|
ਫਿਲਹਾਲ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ  ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਆਰਥਿਕ ਮੋਰਚੇ ਤੇ ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹਨ ਹੀ,  ਇਸਲਾਮੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ਕੰਜਾ ਵੀ ਇੱਧਰ ਉੱਥੇ ਕਾਫੀ ਮਜਬੂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ| ਹੁਣੇ ਖਾਲਿਦਾ ਜਿਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਲੋਕੰਤਰਿਕ ਤਾਕਤਾਂ ਨੇ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲ ਰੱਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਵੀ ਕਰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨਾਜਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਕਟ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ| ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਕਰਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਇੱਕ  ਹੋਰ ਗੁਆਂਢੀ ਵਰਗੀ ਨਾ ਹੋ    ਜਾਵੇ| ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਖੁਸ਼ਹਾਲ  ਦੱਖਣ – ਪੂਰਵ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ  ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਘਣੇ ਵਪਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਜਰੀਆ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਲਿਹਾਜ਼  ਨਾਲ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੜਕ ਅਤੇ ਰੇਲ ਸੰਪਰਕ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ| ਤੀਸਤਾ ਜਲ ਸਮਝੌਤਾ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੀਲ ਦਾ ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਮਤਾ ਬਨਰਜੀ ਨੇ ਇਸ ਮਸਲੇ ਤੇ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਪਰਪੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ|  ਬਹਿਰਹਾਲ,  ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ਼ੇਖ ਹੁਸੀਨਾ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਮਾਮਲਾ ਸੰਭਾਲ ਲੈਣਗੇ| ਉਮੀਦ ਕਰੀਏ ਕਿ ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਣਗੇ|
ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *