ਭਾਰਤ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਨੌਸੈਨਿਕ ਅਭਿਆਸ ਅਹਿਮ

ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ‘ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਮਾਲਾਬਾਰ’ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਗਈ| ਇਹ ਭਾਰਤ,  ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਸਾਲਾਨਾ ਨੌਸੈਨਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ, ਜੋ ਚੇਂਨਈ ਤਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਮੁੱਚੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਚੱਲੇਗਾ| ਇਸ ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਏਅਰਕਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ| ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯੁੱਧ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਤਿੰਨ ਏਅਰਕਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ|  ਉਂਜ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਅਭਿਆਨ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਇਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ| ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੀਮਾ ਤੇ ਤਨਾਓ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਾਰਥ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਨਾਤਨੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ|  ਇਹ ਅਕਾਰਣ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਤੇ ਇਤਰਾਜ ਜਤਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੇ ਨਜ਼ਰ  ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜਾਸੂਸੀ ਜਹਾਜ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਹੈ|  ਚੀਨ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਉਤੇ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਘੇਰਨ ਲਈ ਉਹ ਸਟਰਿੰਗ ਆਫ ਪਰਲ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਉਸਨੇ ਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦਰਗਾਹ ਬਣਾਉਣ  ਦੇ ਕਈ ਸਮੱਝੌਤੇ ਕੀਤੇ ਹਨ| ਚੀਨ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਟਵੇ ਪੋਰਟ,  ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਟਗਾਂਵ,  ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੰਬਨਟੋਟਾ ਅਤੇ ਮਾਲਦੀਵ ਵਿੱਚ ਮਰਾਓ ਏਟਾਲ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਵਾਦਰ ਪੋਰਟ ਦਾ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਉਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ|  ਚੀਨ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਮਨਮਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਉਸਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਉਥ ਚਾਇਨਾ ਸੀ  ਦੇ 90 ਫੀਸਦੀ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਸਿਰਫ ਉਸਦਾ ਹੱਕ ਹੈ| ਉਸਨੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਟਾਪੂ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਆਪਣਾ ਫੌਜੀ ਅੱਡਾ ਖੜਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਦੇ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ ਜਦੋਂ ਚਾਹੇ ਉਡਾਨ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਨਜ਼ਰ  ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ| ਜਾਹਿਰ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਹੱਥ ਉਤੇ ਹੱਥ ਧਰੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ| ਆਪਣੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੀਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਰੱਖਿਆ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਕਸਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਸਾਡੇ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਹਨ| ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਰੋਕਾਰ ਇੱਕੋ ਵਰਗੇ ਹਨ| ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਮਿਲਕੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਖੁੱਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਮੁਲਕ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਨਾ ਸਮਝੇ| ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਨੌਸੈਨਾ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ|  ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ  ਦੇਸ਼  ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੈਨਾ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੌਜ ਹੈ,  ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੁਣੋਤੀ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਸਾਡੀ ਤਿਆਰੀ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੈ,  ਕਿਸੇ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੱਕ ਮਾਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ| ਚੀਨ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਇਸਨੂੰ ਚਾਹੇ ਜਿਸ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈਣ, ਪਰ ਸਾਡਾ ਟੀਚਾ  ਖੁਦ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਮਜਬੂਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਵੀ ਨਾ ਸਕੇ|
ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *