ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਿਜਾਇਲ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਭਾਵਨਾ ਹੋਰ ਮਜਬੂਤ ਹੋਈ

ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ, ਸਗੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ|  ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲੀ ਹੈ| ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਤਿਅੰਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਫਲਤਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ  ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਜੋ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ,  ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰ  ਦੇ ਮਾਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੋਇਆ|  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ  ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਸੁਖੋਈ – 30 ਐਮਕੇਆਈ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਹੈ| ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ| ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜਾਂ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਮਿਜ਼ਾJਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ| ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਅਤੇ ਨੌਸੈਨਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਕਤੀ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|  ਤਾਜ਼ਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਲਈ ਹਲਕੇ ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ| ਉਸਦਾ ਭਾਰ 2.4 ਟਨ ਸੀ, ਜਦੋਂਕਿ ਇਸ ਸੁਪਰਸੋਨਿਕ ਕਰੂਜ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਦਾ ਭਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ  2.9 ਟਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਦੋ ਇੰਜਨ ਵਾਲੇ ਸੁਖੋਈ – 30 ਐਮਕੇਆਈ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਘਾਤਕ ਯੁਗਮ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ|
ਸੁਖੋਈ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਾਕਤ ਹੈ| ਹੁਣ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਦੀ ਮਾਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਜੁੜ ਗਈ ਹੈ| ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉਚਾਈ ਤੇ ਉੜਾਨ ਭਰਦੀ ਹੈ,  ਇਸਲਈ ਇਹ ਰਾਡਾਰ ਦੀ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ| ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ 12 ਜੂਨ 2001 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ| ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ| ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨਦੀਆਂ (ਬ੍ਰਹਮਪੁਤਰ ਅਤੇ ਮਸਕਵਾ) ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ| ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਅਤੇ ਨੌਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸੌਪਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ| ਇਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਇੱਛਕ ਹਨ| ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਐਮਟੀਸੀਆਰ (ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਟੈਕਨੋਲਾਜੀ ਕੰਟਰੋਲ ਰਿਜੀਮ) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ| ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੰਜੂਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ|  ਇਸਦੀ ਵੱਧਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਨੇ ਇਸਦੀ ਸਮਰਥਾ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ|
ਬ੍ਰਹਮੋਸ  ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਥਲ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ-ਤਿੰਨਾਂ ਫੌਜਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ| ਪਿਛਲੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 450 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਮਾਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਹੋਇਆ|  ਹੁਣ 800 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਮਾਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਤੇ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ| ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਰਾਏ  ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਰਾਹੀਂ ਓਨੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਮਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਆਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਚੀਨ ਲਈ ਵਾਧੂ ਸਿਰਦਰਦ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਹੋਵੇਗਾ| ਜਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰੱਖਿਆ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ  ਦੇ ਨਾਲ – ਨਾਲ ਚੀਨ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ|  ਦਰਅਸਲ,  ਐਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ  ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੱਖਿਆ ਪਹਿਲ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਣਿਆ ਹੈ| ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਤੇਜ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ| ਇਸ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਭਾਵ ਮਜਬੂਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਕਸ਼ੇ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਵੀ ਵਧਿਆ ਹੈ|
ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *