ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚੀਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਪਾਰਕ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ

ਪੂਰਬੀ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਕੋਰ ਕਮਾਂਡਰਾਂ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ  ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ  ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ  (ਈਯੂ)ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚਾਰਲਸ ਮਿਸ਼ੇਲ ਨਾਲ ਅਸਲੀ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ|  ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਈਯੂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਾਲ ਗਲਵਾਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੀ 15 ਜੂਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈਆਂ ਝੜਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣੂ ਕਰਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ  ਦੇ 20 ਫੌਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ|  ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੀਮਾ ਤੇ ਜਾਰੀ ਤਨਾਓ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਈਯੂ  ਦੇ ਇਸ ਪੰਦਰਵੇਂ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਸਾਮਰਿਕ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ| ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਮਲਾਵਰ ਯੁੱਧ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ  ਦੇ ਜਰੀਏ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ  ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ|  ਪਿਛਲੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਫੌਜ  ਦੇ ਕੋਰ ਕਮਾਂਡਰਾਂ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕਰੀਬ 15 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਚੀਨੀ ਕਮਾਂਡਰ ਪੈਂਗੋਗ ਤਸੇ ਵਿੱਚ ਫਿੰਗਰ 8 ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੋਏ |  ਚੀਨ ਦੀ ਇਸ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਚਾਲ ਨਾਲ ਇਹ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਕਥਨੀ ਅਤੇ ਕਰਨੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਅੰਤਰ ਹੈ|  ਲਿਹਾਜਾ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚੀਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਵਪਾਰਕ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਈਯੂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ| ਈਯੂ  ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ  ਦੇ ਸੀਈਓ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ, ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਸਿਹਤ, ਏਅਰੋ ਸਪੇਸ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਤਰਫਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਉਪਾਆਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ| ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਈਯੂ  ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ  ਬਾਅਦ ਵਪਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ| ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਪਰਮਾਣੂ, ਰੱਖਿਆ, ਤਕਨੀਕ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨਗੇ| ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਈਯੂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਮਜਬੂਤ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਯੂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਰਟਨਰ ਦੱਸਿਆ| ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ  ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰੀਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਯੂਰਪ ਦੇ ਅਕਸਰ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਹਨ| ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਮਤਲਬ ਇਹ ਵੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਵਿਸਤਾਰਵਾਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਰੇ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ| 
ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *