ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਲੋਕਪਾਲ ਬਣਨਾ ਅਜੇ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ

ਅੰਨਾ ਹਜਾਰੇ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਜੈਯੰਤੀ  ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਜਘਾਟ ਤੇ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਕੀਤਾ| ਮੰਗ ਉਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਛੇ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ| ਉਦੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਮਿਲੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹਰ ਜ਼ੁਬਾਨ ਉਤੇ ਛਾ ਗਿਆ| ਪਰੰਤੂ ਜਿਸ ਲੋਕਪਾਲ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਥਿਤ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ| ਸਾਬਕਾ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਕੇ ਗਈ ਸੀ| ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਉਸ ਨੂੰ ਗਠਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਸੀ| ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਬਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ| ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਨਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆਈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤ ਲਿਖਿਆ| ਫਿਰ ਤੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਜਿਤਾਇਆ|  ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ| ਪਰੰਤੂ ਉਸਦਾ ਨਾ ਤਾਂ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਉਤੇ ਲਾਈਵ ਕਵਰੇਜ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਇਸ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਉਮੜੀ|
ਅੰਨਾ ਨੇ ਇਸ ਉਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ- ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ| ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਇਕੱਲੇਪਨ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਜਰੂਰ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ|  ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸਚਮੁੱਚ ਅੰਨਾ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੀ?  ਕੀ ਇਹ ਸਚਮੁੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ  ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ? ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਸਲੀ ਤਾਕਤ ਕਿਸੇ ਸੰਗਠਿਤ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਾਕਤ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ  ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਉਹੋ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਾਖ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ? ਉਸ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਉਭਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ-ਕੁਮਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਨਤਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਐਂਟੀ ਕਰਪਸ਼ਨ ਨਹੀਂ,  ਬਲਕਿ ਐਂਟੀ ਕਾਂਗਰਸ ਮੂਵਮੈਂਟ ਸੀ| ਅੰਨਾ ਨੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ  ਦੇ ਸ਼ਾਸਣਕਾਲ ਨਾ ਲੋਕਪਾਲ-ਲੋਕਾਯੁਕਤ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਸਮਾਨ ਨਾਗਰਿਕ ਸੰਹਿਤਾ ਉਤੇ ਅਮਲ ਹੋਇਆ ਹੈ| ਨਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਦਾ ਕਾਲਾਧਨ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਨੋਟਬੰਦੀ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾਏ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦਾ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਹਿਸਾਬ ਮਿਲਿਆ|  ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਰੁਕੀ ਨਹੀਂ,ਬਲਕਿ ਵੱਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ|
ਅਜਿਹਾ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਉਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ|  ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਿਨੋ- ਦਿਨ ਵਧਦਾ ਹੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਅਸਹਿਮਤ ਹੋਵੇਗਾ|  ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਮ ਜਨਤਾ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ  ਨਜ਼ਰ  ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ|  ਤਾਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅੰਨਾ ਫਿਰ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰ ਸਕਣਗੇ| ਕਿਉਂ? ਦਰਅਸਲ,  ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅੰਨਾ ਕਿਉਂ ਇਕੱਲੇ ਨਜ਼ਰ  ਆਉਂਦੇ ਹਨ?  ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਪਿਛਲੇ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਆਖਿਰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਝਲਕ ਹੈ?
ਅਖਿਲੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *