ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੀਤੀ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ

ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ|  ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਹਮਲਾ ਕਿਸਦਾ ਕੰਮ ਹੈ?  ਕੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ  ( ਆਈਐਸ)  ਨੇ ਇਹ ਧਮਾਕਾ ਕੀਤਾ? ਬੀਤੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰਾਂ  ਦੇ ਭੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ|  ਉਦੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 30 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ| ਹਮਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਈਐਸ ਨੇ ਲਈ ਸੀ|  ਅਜਿਹੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਹਨ ਕਿ ਆਈਐਸ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਪਰ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ  ਦੇ ਰਾਜਨਇਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਈ ਹੈ|  ਜਦੋਂਕਿ ਆਈਐਸ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਛਵੀ ਬਣੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|  ਇਸ ਲਈ ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਰਹੱਸ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਖੂਨਖਰਾਬਾ ਕਿਸ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕੀਤਾ|
ਇਸ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ 90 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ| 300 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਜਖਮੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ|  ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਫਿਰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ|  ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਤਾਪ ਦਾ ਅੱਡਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ| 11 ਸਤੰਬਰ 2001 ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੱਤਾ ਤੋਂ  ਬੇਦਖ਼ਲ ਜਰੂਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕੱਟੀਆਂ ਜਾ ਸਕੀਆਂ|  ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਈਐਸ  ਦੇ ਉੱਥੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰਨ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ|  ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈ|  ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਾਮਿਦ ਕਰਜਈ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਸ਼ਰਫ ਅਮੀਰ ਕਈ ਵਾਰ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ|  ਜਗ-ਜਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਧਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ  ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਅੱਜ ਤੱਕ ਉਸਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਇਆ| ਉਲਟਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਖਾਸ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੀ ਹੈ|   ਹਾਲ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ|  ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ|
ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਣਨੀਤਿਕ ਹਿੱਤ ਹੈ| ਇਸ ਲਈ ਹਾਲ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਗੰਭੀਰ  ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ| ਉੱਥੇ ਆਈਐਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ  ਮਜਬੂਤ ਹੋਈਆਂ ਤਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ| ਉਂਜ ਵੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ  ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕਰੀਬ ਹੋਇਆ|  ਸਾਫ਼ ਹੈ,  ਇਹਨਾਂ ਤੱਥਾਂ  ਦੇ ਮੱਦੇਨਜਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੀਤੀ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ|
ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *